سيد علي اكبر قرشي

148

قاموس قرآن ( فارسي )

* ( يَشاءُ ) * قصص : 56 . هدايت نفى شده از آنحضرت ايصال بمطلوب است و گرنه ارائه طريق از كارهاى آنحضرت است . ولى ظاهرا مراد نفى استقلال در هدايت است يعنى : بدون مدد خدا نتوانى كسى را هدايت كنى ولى خدا در هدايت مستقل است * ( وَلكِنَّ الله يَهْدِي مَنْ يَشاءُ ) * ايضا در انسان نيز متعدى بنفسه آمده مثل قول مؤمن آل فرعون * ( يا قَوْمِ اتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ الرَّشادِ ) * غافر : 38 . و قول ابراهيم عليه السّلام * ( فَاتَّبِعْنِي أَهْدِكَ صِراطاً سَوِيًّا ) * مريم : 43 . تحصيل حاصل در باره : * ( اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ) * فاتحه : 6 . اشكال كرده‌اند باينكه طلب هدايت از كسى كه هدايت شده تحصيل حاصل است حال آنكه همه در نماز و غير نماز از خدا طلب هدايت كرده و ميگوئيم : * ( اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ) * ؟ در جواب گفته‌اند : اين سؤال از شخص هدايت يافته طلب زيادت هدايت است چنان كه فرموده : * ( وَيَزِيدُ الله الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدىً ) * مريم : 76 . ايضا گفته‌اند مراد پيوسته بودن در هدايت است در كشاف و جوامع الجامع از على عليه السّلام نقل شده : « اهدنا : ثبّتنا » يعنى ما را در راه راست پايدار و ثابت گردان . و در جواب ديگر گفته‌اند : ما را در آينده هدايت كن چنان كه در گذشته كرده‌اى . ناگفته نماند : هدايت يكى از فيوضات الهى است كه هر آن بواسطه علل قابل قطع است و ادامه آن بسته بافاضه خدا است نظير روشن بودن لامپ كه محتاج بادامه جريان برق است و هر آن كه جريان برق قطع شود روشن بودن لامپ امكان ندارد لذا طلب هدايت از خدا هر آن و براى هر كس لازم است چون در هر لحظه كه خدا دست باز دارد هدايت قطع شده و شخص در ضلالت خواهد افتاد . * ( يَسْئَلُه مَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ ) * رحمن : 29 . * ( وَما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ الله رَبُّ الْعالَمِينَ ) * تكوير : 29 . اين سخن نظير آنست كه