چنان كه گفتيم به ظاهر نور ايمان است چنان كه در آيات * ( يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ الله بِأَفْواهِهِمْ وَالله مُتِمُّ نُورِه ) * صف : 8 . * ( وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِه ) * حديد : 28 . * ( أَ وَمَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناه وَجَعَلْنا لَه نُوراً يَمْشِي بِه فِي النَّاسِ ) * انعام : 122 . منظور نور هدايت و ايمان است . مشكاة چنان كه در « شكو » گذشت بمعنى محفظه يا قنديل است مراد از « مصباح » چنان كه در تفسير جلالين گفته فتيله شعله دار چراغ است « زجاجة » شيشه ايست كه فتيله را در ميان گرفته و شعله از حركت هوا مصون مانده و نورش چند برابر شده است . * ( زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَلا غَرْبِيَّةٍ ) * درخت زيتونى است كه در شرق و غرب باغ نيست بلكه در جائى از باغ قرار گرفته كه آفتاب مرتّب بر آن ميتابد رجوع شود به « غرب » در نتيجه خوب رسيده و روغناش صاف و خالص مىباشد . « زيت » روغن زيتون است * ( نُورٌ عَلى نُورٍ ) * ظاهرا مبتدا در آن حذف شد و آن « هو » است و راجع بنور زجاجه كه از كلام فهميده مىشود يعنى نور شيشه ، نور بالاى نور است ظاهرا مراد تضاعف نور بوسيله شيشه است نه دو تا بودن نور . معنى آيه چنين مىشود . خدا آفريننده و پديد آورنده آسمانها و زمين است ، حكايت نور هدايتى كه از جانب او است مانند محفظه يا قنديلى است كه در آن چراغ و شعله‌اى قرار گرفته ، شعله در ميان شيشه ايست كه مانند ستاره درخشان ميدرخشد ، آن چراغ افروخته است از عصاره زيتونى كه كاملا رسيده كه گوئى روغن آن پيش از رسيدن آتش روشن مىشود ، نور شيشه نور مضاعفى است خدا آنكس را كه بخواهد بنور خويش هدايت مىكند و بمردم مثلها مىزند و خدا بهر چيز دانا است . در اين آيه ظاهرا وجود مؤمن بقنديل و چراغ و شيشه و غيره تشبيه