و درخت انگور هر دو گفته مىشود : « العنب يقال لثمرة الكرم و للكرم نفسه » ظاهرا مستند الميزان نيز قول راغب است كه آن را اعمّ دانسته . * ( فَأَنْبَتْنا فِيها حَبًّا . وَعِنَباً وَقَضْباً ) * عبس : 27 و 28 . ملاحظهء آيات قرآن نشان ميدهد كه اطلاق آن بر درخت انگور بىشكّ است . در آيهء * ( وَمِنْ ثَمَراتِ النَّخِيلِ وَالأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْه سَكَراً وَرِزْقاً حَسَناً ) * نحل : 67 . « الاعناب » ظاهرا عطف بنخيل و مراد درخت انگور است زيرا تقدير « وَمِنْ ثَمَراتِ الاعْنابِ » است در آياتيكه عنب و اعناب در رديف نخل و نخيل آمده ، بقرينهء آن دو مراد درخت انگور است زيرا نخل و نخيل فقط بدرخت خرما اطلاق مىشود نه بخرما ولى در آيهء * ( فَأَنْبَتْنا فِيها حَبًّا . وَعِنَباً وَقَضْباً ) * ظهور آيه در انگور است . جمع عنب در قرآن اعناب آمده و واحد آن را عنبه گويند . عَنَت : ( بر وزن بشر ) مشقّت . در مجمع ذيل آيهء 118 . آل عمران فرموده : اصل عنت بمعنى مشقّت است « عنت الرجل يعنت عنتا » يعنى به روى مشقّت وارد شد . * ( وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَناتِ الْمُؤْمِناتِ فَمِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ ) * . . . * ( ذلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ . . . ) * نساء : 25 . عنت بمعنى مشقّت است مراد از آن ظاهرا مشقّت در صورت عدم نكاح است و اگر * ( ذلِكَ ) * اشاره بنكاح باشد معنى اين مىشود : نكاح زنان آزاد و كنيز براى كسى است كه بترسد از عدم نكاح به زحمت افتد و بزنا مرتكب شود . ما عَنِتُّم * ( لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مِنْ دُونِكُمْ لا يَأْلُونَكُمْ خَبالًا وَدُّوا ما عَنِتُّمْ . . . ) * آل عمران : 118 . ما در * ( ما عَنِتُّمْ ) * مصدرى است يعنى : از غير مؤمنين همراز مگيريد در افساد شما كوتاهى نميكنند و مشقّت شما را دوست دارند ايضا در آيهء * ( عَزِيزٌ عَلَيْه ما عَنِتُّمْ ) * توبه : 128 . اعنات : بمشقّت انداختن * ( وَلَوْ شاءَ ) *