* ( وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّه خُمُسَه وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبى وَالْيَتامى وَالْمَساكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِالله وَما أَنْزَلْنا عَلى عَبْدِنا يَوْمَ الْفُرْقانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ . . . ) * انفال : 41 . بدانيد آنچه فائده برده‌ايد از چيزى ، پنج يك آن براى خدا و رسول و قريب رسول ( امام كه ذى القربى مفرد است ) و يتيمان و مسكينان و ابن سبيل است ، اگر به خدا و به آنچه روز فرقان ( روز بدر ) و روزيكه دو گروه مسلمان و مشرك با هم ملاقات كردند ، ايمان داريد . ظهور آيه مىرساند كه خمس يك حكم تشريعى ابدى است در هر فائده كه به انسان ميرسد خواه بوسيلهء جنگ باشد يا غير آن و اينكه مورد نزول آيه غنائم جنگى است مخصّص آن نميتواند باشد بلكه مورد سبب نزول حكم كلَّى است كه مورد يكى از مصاديق آنست . لذا ائمّهء اهل بيت عليهم السلام آن را كل فائده فرموده و فوائد هفتگانه را : غنائم جنگى ، ارباح مكاسب ، زمينيكه ذمّى از مسلمان خريده ، معدن ، گنج ، مال مختلط به حرام و آنچه با غواصى بدست آيد ، از آن شمرده‌اند شيخ عليه الرحمة در استبصار باب وجوب الخمس از امام صادق عليه السّلام نقل كرده كه راوى از آيهء * ( وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّه خُمُسَه وَلِلرَّسُولِ ) * امام فرمود : هى و اللَّه الافادة يوما بيوم . . . » اين روايت در كافى نيز نقل شده است و در كافى از سماعة نقل شده كه از ابو الحسن عليه السّلام ( امام كاظم ) سؤال كردم از خمس فرمود : « فى كلّ ما افاد النّاس من قليل او كثير » . بقيهء سخن در « خمس » ديده شود . مغانم : جمع مغنم بمعنى غنيمت است * ( وَمَغانِمَ كَثِيرَةً يَأْخُذُونَها . . . ) * فتح : 19 . مغانم چهار بار در قرآن مجيد آمده است : نساء : 94 ، فتح : 15 ، 19 ، 20 . ظاهرا جز آيهء نساء همه دربارهء غنائم جنگىاند . غنم : ( بر وزن فرس ) گوسفند . * ( وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ ) *