سيد علي اكبر قرشي

125

قاموس قرآن ( فارسي )

* ( شُحُومَهُما . . . ) * انعام : 146 . و از گاو و گوسفند بر يهود پيه آنها را حرام كرديم * ( هِيَ عَصايَ أَتَوَكَّؤُا عَلَيْها وَأَهُشُّ بِها عَلى غَنَمِي ) * طه : 18 . آن عصاى من است ، بر آن تكيه ميكنم ، با آن برگها را براى گوسفندانم تكان مىدهم ، اين لفظ شامل مطلق گوسفند و بز است و از خود مفرد ندارد ، واحد آن شاة است . غنى : كفايت . بىنيازى . از ميان معانى اين كلمه فقط اين دو معنى در قرآن به كار رفته و معانى ديگر كه خواهد آمد باعتبار دو معنى فوق است . در مجمع ذيل آيهء * ( وَالله غَنِيٌّ حَلِيمٌ ) * بقره : 263 . فرموده : « الغنى ضدّ الحاجة » در قاموس گفته « الغنى ضدّ الفقر » در اقرب آمده : « الغنى : الاكتفاء و اليسار . . . » . اغناء : كفايت كردن و بىنياز كردن « اغْناه الله : جَعَلَه غَنيّاً - اغْنى عَنْه : اجْزَئَه » مثل * ( وَلا يُغْنِي عَنْكَ شَيْئاً ) * مريم : 42 . كفايت نميكند تو را از هيچ چيز * ( يَوْمَ لا يُغْنِي مَوْلًى عَنْ مَوْلًى شَيْئاً ) * دخان : 41 . روزيكه هيچ دوستى دوستى را كفايت نميكند و مثل : * ( إِنْ يَكُونُوا فُقَراءَ يُغْنِهِمُ الله مِنْ فَضْلِه ) * نور : 32 . اگر فقير باشند خدا از فضل خود آنها را غنى و بىنياز مىكند . با مراجعه به قرآن مجيد خواهيم ديد كه غنى چون بمعنى كفايت باشد با « عن » و « من » و چون بمعنى بىنياز كردن باشد بدون « من » و « عن » آيد مثل آيات گذشته و در آيهء * ( حِكْمَةٌ بالِغَةٌ فَما تُغْنِ النُّذُرُ ) * قمر : 5 . كلمهء « عن الناس » مقدّر است مثل * ( وَما تُغْنِي الآياتُ وَالنُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ ) * يونس : 101 . استغناء : طلب بىنيازى و اكتفاست « استغنى اللَّه : سئله ان يغنيه - و عنه به : اكتفى » * ( وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنى . ) * * ( وَكَذَّبَ بِالْحُسْنى ) * ليل : 7 و 8 . اما آنكه بخل ورزيد و خود را بىنياز دانست و وعدهء نيكو را تكذيب كرد . . . به نظر راغب استغناء مثل غنى بمعنى بى - نيازى است . غنّى : بىنياز . * ( وَاعْلَمُوا أَنَّ الله ) *