است ؟ فرمود آرى . سپس بمقداد ، ابو ذر و سلمان چنين دستورى داد اول و دوم چون از محضر آنحضرت خارج ميشدند ميگفتند : نه به خدا هرگز به او با چنين لفظى سلام نخواهيم داد خداوند نازل فرمود : * ( وَلا تَنْقُضُوا الأَيْمانَ بَعْدَ تَوْكِيدِها وَقَدْ جَعَلْتُمُ الله عَلَيْكُمْ كَفِيلًا ) * ( بقولكم أ من الله و رسوله ) * ( إِنَّ الله يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ وَلا تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَها . . . ) * ( باختصار ) اين لفظ تنها يك بار در كلام اللَّه مجيد به كار رفته است . غزو : خروج بجنگ . « غَزَى الْعَدُوَّ غَزْواً : سار الى قتالهم و انتها بهم فى ديارهم » يعنى بجنگ دشمن و بغارت آنها در ديارشان بيرون شد . غازى : جنگجو و كسى كه براى جنگ بيرون رود جمع آن غزاة و غزى . . . است * ( وَقالُوا لإِخْوانِهِمْ إِذا ضَرَبُوا فِي الأَرْضِ أَوْ كانُوا غُزًّى لَوْ كانُوا عِنْدَنا ما ماتُوا وَما قُتِلُوا . . . ) * آل عمران : 156 . دربارهء برادرانشان كه مسافرت كرده ( و مردند ) يا جنگجويان بودند ( و كشته شدند ) گفتند : اگر پيش ما بودند نمىمردند و كشته نميشدند . اين لفظ فقط يك بار در قرآن آمده است . غسق : * ( أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى غَسَقِ اللَّيْلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ ) * اسراء : 78 . راغب غسق را شدت ظلمت گفته و گويد : « غَسَقُ اللَّيْلُ : شِدَّةُ ظُلْمَتِه » در نهج البلاغه خطبهء 48 آمده : « الْحَمْدُ لِلَّه كُلَّما وَقَبَ لَيْلٌ وَغَسَقَ » حمد خدا را هر وقت كه شبى در آيد و تيره شود . ولى مجمع ، قاموس و اقرب آن را تاريكى اول شب گفته‌اند بهر حال معنى آن تاريكى است خواه شديد باشد يا خفيف . معانى ديگرى نيز از قبيل پر شدن و سيلان دارد طبرسى اصل آن را جريان با ضرر گفته است يعنى : نماز را از ظهر تا تاريكى شب ( نصف شب ) بجاى آور همچنين نماز فجر را بجاى آور . رجوع شود به « دلوك » كه معنى آيه در آنجا توضيح داده شده . غاسق * ( قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ . مِنْ شَرِّ ) *