شد . آن در قرآن 28 بار بلفظ « عسى » و دو بار بلفظ « عسيتم » آمده : بقره : 246 - محمد : 22 . * ( « وَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ » ) * بقره : 216 . شايد و اميد است چيزى را مكروه بداريد حال آنكه براى شما خير است * ( « أَكْرِمِي مَثْواه عَسى أَنْ يَنْفَعَنا » ) * يوسف : 21 . اقامت او را محترم بدار اميد است كه ما را بهره رساند . لفظ « عسى » آنگاه كه به بشر نسبت داده شود معنايش صحيح و در جاى خود است كه بشر عالم بعواقب نيست مىشود اين كلمه را به كار برد و بگويد : اميد است فلان كار بشود يا فلان شخص بيايد ، يا بفلان حاجت برسم ولى به كار رفتن آن دربارهء خدا كه عالم بعواقب است روى چه ميزانى است . ؟ مثلا در آياتى نظير * ( « عَسَى الله أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا » ) * نساء : 84 . * ( « فَأُولئِكَ عَسَى الله أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُمْ » ) * نساء : 99 . * ( « فَعَسَى الله أَنْ يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِنْ عِنْدِه » ) * مائده : 52 . خدا ميداند كه كفّ خواهد كرد يا نه ، عفو خواهد نمود يا نه ، فتح و كار را خواهد آورد يا نه ، پس علت به كار رفتن لفظ « عسى » كه معنى شايد ميدهد چيست . ؟ به نظر راغب استعمال آن براى ايجاد اميد در بندگان است يعنى اميدوار باشيد كه خدا چنين خواهد كرد طبرسى در ذيل آيهء اول فرموده : « عسى » در اين گونه موارد بمعنى جزم و قطع است مثل كسى كه به ديگرى گويد : پروردگارت را در همهء امر و نهى اطاعت كن « عسى ان تفلح بطاعته » شايد در اثر اطاعت خدا نجات يا بى « عسى » در اينجا بمعنى شك نيست بلكه قطع صرف است كه فلاح در طاعت خدا حتمى است . در الميزان ذيل آيهء * ( « قُلْ عَسى أَنْ يَكُونَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ » ) * نمل : 72 . از تفسير ابى السعود نقل شده : عسى ، لعلّ ، سوف در وعده هاى پادشاهان در جاى قطع و حتم است و اين كلمات را براى اظهار وقار به كار