سيد علي اكبر قرشي

318

قاموس قرآن ( فارسي )

كار اهل محشر است و اين نشان ميدهد كه عرش در قيامت هم خواهد بود . 2 - * ( « الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَه يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ . . . » ) * غافر : 7 اين آيه نيز ميگويد كه : عرش محدود است و اطراف دارد . حاملان دارد ، حاملان آن غير از آنان است كه در اطراف آن هستند . حاملان و من فى حوله خدا را تسبيح ميگويند . اين آيه نيز مانع از آن است كه عرش را بر تمام عالم هستى حمل كنيم . 3 - * ( « وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ » ) * حاقّة : 17 عرش خدا قابل حمل است ظهور لفظ * ( « فَوْقَهُمْ » ) * براى آن مكان تعيين مىكند كه در بالاى مردم خواهد بود و هشت نفر آن را روز قيامت حمل خواهند كرد . در جوامع - الجامع فرموده : روايت شده كه حاملان عرش فعلا چهار نفراند روز قيامت خدا چهار نفر ديگر را بكمك آنان خواهد فرستاد . 4 - * ( « فَسُبْحانَ الله رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ » ) * انبياء : 22 * ( « قُلْ مَنْ رَبُّ السَّماواتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ ) * . . . * ( قُلْ مَنْ بِيَدِه مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ . . . » ) * مؤمنون : 86 - 88 . خداوند كه ربّ آسمانهاى هفتگانه است همانطور ربّ و صاحب عرش است با ملاحظهء آيات گذشته بعيد است كه گفته شود : ربّ العرش بعد از ربّ السّموات ذكر العام بعد الخاص است . 5 - * ( « وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَكانَ عَرْشُه عَلَى الْماءِ » ) * هود : 7 . اين آيه از وجود عرش قبل از خلقت زمين و آسمانهاى هفتگانهء آن خبر ميدهد . به نظر ميآيد چنان كه گفته‌اند مراد از « الماء » حالت مذاب بودن زمين است در « ارض » و « سماء » گفته شده كه ظهور سماوات در اين گونه آيات در طبقات هفتگانهء جوّ است . ممكن است مراد از عرش در اين آيه حكومت باشد مخصوصا بقرينهء آنكه الف و لام ندارد ولى بعيد است كه براى عرش در قرآن بيش از يك مصداق قائل شد در اين صورت معنى آيه چنين است كه : مركز