سيد علي اكبر قرشي

225

قاموس قرآن ( فارسي )

در آيهء * ( « فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ » ) * آن را شيطان ، كاهن ، ساحر ، طاغيان انس و جنّ ، بتها ، هر معبود دروغين گفته‌اند ، قول اول از امام صادق عليه السّلام نيز مروى است و نيز آن در آيه بمعنى جمع است . طفىء : خاموش شدن . « طفا السّراج : ذهب لهبه » . اطفاء : خاموش كردن * ( « يُرِيدُونَ أَنْ يُطْفِؤُا نُورَ الله بِأَفْواهِهِمْ وَيَأْبَى الله إِلَّا أَنْ يُتِمَّ نُورَه . . . » ) * توبه : 32 . آيه دربارهء اهل كتاب است خداوند آنها را كه ميخواستند با القاء شبهه و غيره نبوت حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله را باطل كنند بشخصى تشبيه كرده كه ميخواهد با پف دهان نور عظيمى را خاموش كند هكذا در آيهء * ( « يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ الله بِأَفْواهِهِمْ وَالله مُتِمُّ نُورِه . . . » ) * صفّ : 8 . كه آن نيز دربارهء اهل كتاب است . آيهء : * ( « كُلَّما أَوْقَدُوا ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا الله » ) * مائده : 64 . ايضا دربارهء اهل كتاب مىباشد . از اين مادّه فقط سه صيغهء فوق در كلام اللَّه يافته است . طفف : * ( « وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ . الَّذِينَ إِذَا اكْتالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ » ) * مطففين : 1 و 2 . تطفيف بمعنى كم كردن پيمانه و وزن است ( اقرب و جوامع الجامع ) طفيف بمعنى چيز قليل است گويا چون كم كردن در پيمانه و وزن نسبت باصل جنس قليل است لذا از طفف آمده . يعنى واى بر كم فروشان ، چون از مردم اخذ كيل كنند تمام ميگيرند و چون براى فروختن به آنها پيمانه و وزن نمايند كم كنند . آيهء دوم معناى تطفيف است و آيهء اول با ملاحظهء دوم خلق بدى را مجسم مىكند و گرنه به تنهائى كار بدى نيست و اكتيال بمعنى اخذ كيل است ، چون رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله وارد مدينه شدند مردم آن از بدترين مردم در پيمانه بودند و چون آيه نازل شد پيمانه را درست كردند بنا بر اين سورهء مطففين مدنى است . در مجمع مكَّى و مدنى بودن آن را مختلف فيه نقل كرده است اين لفظ فقط يك بار در قرآن يافته است .