بت پرستاناند نه آنها و اهل كتاب . على هذا * ( وَلا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكاتِ . . . ) * فقط نكاح زنان مشرك را تحريم مىكند و ربطى ظاهرا باهل كتاب ندارد . آنان كه مشركات را اعم دانسته‌اند جوابشان روشن شد . در اين باره حديثى هست كه خواهد آمد . اما آيهء * ( وَلا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوافِرِ . . . ) * به نظر ما اين آيه نيز در بيان مطلب ديگرى است . صدر آيه چنين است : اى اهل ايمان اگر زنان مهاجر كه مؤمناند پيش شما آيند راجع بايمان آنها تحقيق كنيد اگر ثابت شد كه ايمان دارند آنها را بسوى كفّار بر نگردانيد كه آنها بكفّار و كفّار به آنها حلال نيستند . و كافران مهريكه بزنان داده‌اند به آنها بر گردانيد و عيب ندارد كه شما چنين زنان را نكاح كنيد . تا ميرسد ، * ( وَلا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوافِرِ وَسْئَلُوا ما أَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْئَلُوا ما أَنْفَقُوا ذلِكُمْ حُكْمُ الله . . . ) * . ظهور * ( « لا تُمْسِكُوا » ) * در اين است كه اگر مردى مسلمان شد زن كافرش را ترك كند و نگاه ندارد يعنى علقه و زوجيت كافر را نگاه نداريد و مهريكه به او داده‌ايد از كفّار بخواهيد و اگر زنان كفّار اسلام آوردند ، كفّار هم مهريكه بزن داده‌اند بخواهند ولى حقى در زن ندارند . گرچه در آيه كوافر آمده و آن باهل كتاب نيز شامل است ولى مىشود اطمينان كرد كه منظور زنان مشركاند نه اهل كتاب زيرا آيه در بيان آنهاست و راجع بزنان مشرك كه على رغم شوهرانشان در كفر مىماندند و زنانى كه ايمان مياوردند ، مىباشد . و آنگهى آيه در ابقاء نكاح كوافر است نه در عقد ابتدائى ، بالاتر از همه آيهء * ( « الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ » ) * در مقام امتنان و تخفيف است و آن مخالف نسخ است و نيز نزول آن پس از نزول * ( « لا تُمْسِكُوا . . . » ) * است و نميشود سابق لاحق را نسخ كند . اين احتمال هم هست كه * ( « لا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوافِرِ » ) * را بدون در نظر گرفتن مورد آن بعموم حمل كرده و بگوئيم