سيد علي اكبر قرشي

211

قاموس قرآن ( فارسي )

برتر است ميگويد درنگ نكرديد مگر يك روز . ايضا آيهء * ( « وَيَذْهَبا بِطَرِيقَتِكُمُ الْمُثْلى » ) * طه : 63 . يعنى موسى و هارون ميخواهند طريقه و راه و روش بهتر شما را از بين ببرند . مثلى مؤنّث امثل بمعنى افضل است . طرائق : جمع طريقه چنان كه طرق ( بر وزن عنق ) جمع طريق مىباشد و آن دو بار در قرآن آمده است * ( « وَأَنَّا مِنَّا الصَّالِحُونَ وَمِنَّا دُونَ ذلِكَ كُنَّا طَرائِقَ قِدَداً » ) * جنّ : 11 . ظاهرا مراد از طرائق مذاهب و احوال است و در آن « ذوى » مقدّر است « قدد » جمع قدّه بمعنى قطع مىباشد يعنى . تكَّه تكَّه و مختلف . معنى آيه چنين است : بعضى از ما صالحان و بعضى پائينتر از آنها و داراى مذاهب مختلف هستيم . * ( « وَلَقَدْ خَلَقْنا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرائِقَ وَما كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غافِلِينَ » ) * مؤمنون : 17 . اين آيه نظير آيهء ذيل است * ( « وَبَنَيْنا فَوْقَكُمْ سَبْعاً شِداداً » ) * نباء : 12 . طرائق را آسمانهاى هفتگانه گفته‌اند كه بعضى بالاى بعضى است در مجمع فرموده هر سماء طريقه است و علت اين تسميه تطارق يعنى بعضى بالاى بعضى بودن است . الميزان طرائق را جمع طريقه و آن را بمعنى راه گرفته و فرموده آسمانهاى هفتگانه محل مرور امر نازل از پيش خدا به زمين است چنان كه فرموده : * ( « يَتَنَزَّلُ الأَمْرُ بَيْنَهُنَّ » ) * طلاق : 12 . و فرموده : * ( « يُدَبِّرُ الأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْه » ) * سجده : 5 . و آسمانها راه صعود اعمال و نزول و عروج ملائكه است چنان كه فرموده : * ( « إِلَيْه يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ . . . » ) * فاطر : 10 . و فرموده : * ( « وَما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ » ) * مريم : 64 . با اين طريق تناسب ذيل آيه با صدر آن روشن مىشود بيان الميزان در نوبت خود كامل و جامع است و مىشود اضافه كرد : آسمانها راه عبور نور خورشيد و اشّعهء كيهانى و غيره است كه پيوسته بسوى زمين سرازيراند . ولى اشكال در اين است كه طرائق جمع طريقه است نه طرق چنان كه الميزان نيز متذكر است . و آن