بيان مىكند . مثل : * ( « فَرِيقاً هَدى وَفَرِيقاً حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلالَةُ » ) * اعراف : 30 . * ( « فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى الله وَمِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَيْه الضَّلالَةُ » ) * نحل : 36 . يعنى كارشان و كفرشان ضلالت را بر آنها تثبيت كرد . در بعضى از آيات آمده : آنها خود ضلالت را خريدند و آن را بجاى هدايت گرفتند : * ( « أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى » ) * بقره : 16 و 175 . و بمضمون بعضى آيات ، خدا هيچ قومى را اضلال كننده نبوده مگر پس از اتمام حجت و بيان واقعيت * ( « وَما كانَ الله لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ إِنَّ الله بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ » ) * توبه : 115 . * ( « صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ » ) * فاتحه : 7 . اين آيه مردم را بسه گروه نعمت دادگان ، غضب شدگان ، و گمراهان تقسيم مىكند . گروه اول عبارتاند از انبياء و صدّيقان و شهيدان و صالحان چنان كه در آيهء ديگر هست * ( « وَمَنْ يُطِعِ الله وَالرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ الله عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَداءِ وَالصَّالِحِينَ . . . » ) * نساء : 69 . گفته‌اند : مغضوب عليهم عبارتاند از يهود ، و ضالَّين از نصارى . كه اين دو كلمه دربارهء آنها در قرآن به كار رفته است . در تفسير عياشى دو حديث از محمد بن مسلم و معاوية بن وهب از حضرت صادق عليه السّلام نقل شده كه مغضوب عليهم را به يهود و ضالَّين را به نصارى تفسير فرموده . در مجمع روايت محمد بن مسلم را از تفسير عياشى نقل فرموده است . ملاحظهء آيات قرآن معنى اين دو كلمه را اعم از يهود و نصارى نشان ميدهد و هر يك در جاى ديگرى به كار ميرود و قابل جمع هم هستند . در اين صورت فرمايش امام عليه السّلام يا از باب تطبيق است و يا اينكه در اين آيه فقط آن دو گروه مراداند ، دقت در عقايد و اعمال يهود نشان ميدهد كه آنها واقعا مغضوب عليهماند . و گرايش برهبانيّت و ترك دنيا ، مخالفت كليسا كه در گذشته