سيد علي اكبر قرشي
16
قاموس قرآن ( فارسي )
توصيه كرده آشكار و روشن كرده است و آنچه را كه به تو وحى كردهايم و آنچه را كه بابراهيم و موسى و عيسى وصيت كردهايم . دين را با حفظ و عمل به پا داريد و در آن فرقه فرقه نشويد . ظاهر سياق آنست كه * ( « لَكُمْ » ) * خطاب است به حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و امّتش و چون * ( « أَوْحَيْنا إِلَيْكَ » ) * با شرع نوح مقابل آمده ظاهر مراد از آن مختصات اسلام است . و نيز ظاهر مىشود كه أولو العزم اين پنج نفراند و شريعت اسلام جامع تمام شريعتهاست و تمام شريعتها شريعت اين پنج نفر است . و لازم اين سخن آنست كه پيش از حضرت نوح شريعتى كه شامل قوانين اجتماعى و رافع اختلافات اجتماع بوده باشد وجود نداشته است ( الميزان باختصار ) . * ( إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً وَيَوْمَ لا يَسْبِتُونَ لا تَأْتِيهِمْ . . . ) * اعراف : 163 . شرع لازم و متعدى هر دو آمده است و شارع بمعنى شريعت گذار و قانونگذار و همچنين بمعنى آشكار است . شرّع در آيه جمع شارع و بمعنى آشكار مىباشد يعنى : در روز سبت ماهيان آنها آشكار ميامدند و روى آب ظاهر ميشدند و در غير سبت آشكار نميشدند . * ( وَأَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْه مِنَ الْكِتابِ وَمُهَيْمِناً عَلَيْه فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ الله وَلا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ عَمَّا جاءَكَ مِنَ الْحَقِّ لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهاجاً وَلَوْ شاءَ الله لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَلكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ . . . ) * مائده : 48 . در سابق گفتيم كه شرعه و شريعت هر دو يكى است . نهج البلاغه و منهاج نيز بمعنى طريق واضح است ( راغب اقرب ) على هذا فرقى بين شريعت و منهاج از لحاظ مصداق به نظر نميايد و ظاهرا منهاج قيد توضيحى شرعه است . از آيهء شريفه استفاده مىشود اوّلا شريعتهاى انبياء با هم فرق داشتهاند * ( لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهاجاً ) * . ثانيا علت اختلاف امتحان