سيد علي اكبر قرشي

156

قاموس قرآن ( فارسي )

آيا در هر بلندى نشانى و محلى بيهوده بنا ميكنيد و عمارتها يا آبگيرهائى ميسازيد كه گويا جاودانى هستيد . در مجمع از انس بن مالك نقل شده : رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله بيرون رفت ، قبه‌اى ديد كه به راه مشرف بود فرمود : اين چيست ؟ ! يارانش گفتند : مال مردى از انصار است . آنحضرت گذشت بعد از چندى مرد انصارى آمد و سلام كرد ، حضرت از وى رو گردانيد آنمرد چندين دفعه سلام كرد تا خشم و اعراض آنحضرت را فهميد . باصحاب شكايت كرد و گفت : چه شده كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله با من اين رفتار مىكند ؟ ! گفتند : روزى آنحضرت بيرون رفت قبّهء تو را ديد پرسيد . گفتيم : از آن فلانى است . آنمرد رفت قبّه را با خاك يكسان كرد . روزى آن بزرگوار كه بيرون ميرفت آن قبّه را نديد پرسيد آن قبّه چطور شد ؟ ! گفتند : صاحبش بما از اعراض شما شكايت كرد جريان را به او رسانديم و او قبّه را در هم كوبيد . فرمود : هر عمارتيكه ساخته مىشود روز قيامت براى صاحبش و بال است مگر آنچه لا بدّ منه باشد . « كلّ بناء يبنى و بال على صاحبه يوم القيامة الَّا ما لا بدّ منه » . صنم : بت . جمع آن اصنام است . * ( « رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِناً وَاجْنُبْنِي وَبَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الأَصْنامَ » ) * ابراهيم : 35 . راغب گويد : صنم جثه‌اى است كه از نقره يا مس يا چوب ساخته شود ، آن را براى تقرّب به خدا پرستش ميكردند . ابن اثير در نهايه گفته : آن چيزى است كه جز خدا معبود اخذ شود و بقولى آن چيزى است كه جسم يا صورت داشته باشد و اگر جسم يا صورت نداشته باشد آن را وثن گويند . رجوع شود به « وثن » در اقرب الموارد تصريح شده كه صنم معرب است . اصنام بصيغهء جمع پنج بار در قرآن آمده است : انعام : 74 ، اعراف : 138 ، ابراهيم : 35 ، شعراء : 71 ، انبياء : 57 . صنو : * ( « وَجَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَزَرْعٌ ) *