سيد علي اكبر قرشي

155

قاموس قرآن ( فارسي )

عدم نسبت را در اقرب نيز گفته است در مجمع ذيل آيهء 63 مائده فرموده : بقولى صنع و عمل هر دو يكىاند و بقولى صنع جودت را در ضمن گرفته است . . . ناگفته نماند : آن در قرآن در معصيت و كارهاى بيهوده نيز استعمال شده . مىشود گفت كه در آن دقت و محكمى و اهميت منظور است نه جودت و فرقش با فعل همين است . * ( « وَدَمَّرْنا ما كانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُه وَما كانُوا يَعْرِشُونَ » ) * اعراف : 137 . آنچه فرعون و قومش ميساختند و آنچه از بناها بالا مىبردند تباه ساختيم . لِتُصْنَعَ * ( « وَأَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِنِّي وَلِتُصْنَعَ عَلى عَيْنِي » ) * طه : 39 . * ( « لِتُصْنَعَ » ) * بصيغهء مجهول بمعنى تربيت شدن است يعنى بر تو محبت انداختم و طورى كردم تا تو را فرعون و زنش دوست دارند و تا زير نظر من تربيت شوى . * ( « وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِي » طه : 41 . اصطناع بمعنى تربيت و اختيار به كار ميرود در اقرب الموارد هست : « اصطنعه لنفسه : اختاره » يعنى : اى موسى تو را براى خودم و اينكه رسول من باشى تربيت كردم يا براى خودم اختيار نمودم . راغب آن را مبالغه در اصلاح شىء گفته است . * ( « وَعَلَّمْناه صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِنْ بَأْسِكُمْ » انبياء : 80 . منظور از صنعت لبوس زره بافى حضرت داود است . چنان كه از * ( « لِتُحْصِنَكُمْ مِنْ بَأْسِكُمْ » ) * ظاهر مىشود . مصانع * ( « أَ تَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ آيَةً تَعْبَثُونَ . وَتَتَّخِذُونَ مَصانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ » ) * شعراء : 128 و 129 . مصانع جمع مصنع بمعنى مأخذ آب است ( مثل حوض ) چنان كه در مجمع و اقرب گفته . ابو عبيده گويد : هر بناء مصنعه است در مفردات گفته : از امكنهء شريفه مصانع تعبير آمده . ظاهرا مراد از آن در آيه عمارتهاست . و احتمال دارد كه منظور آبگيرها باشد . اين دو آيه از سخنان هود عليه السّلام است كه بقوم خويش فرموده يعنى :