در آتشهاى افروخته‌اند . * ( « وَإِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ . وَإِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ » ) * تكوير : 12 و 13 . اذا شرط مستقبل است از اين آيه فهميده مىشود كه جهنّم هنوز افروخته نشده در آينده فروزان خواهد گرديد . سعى : تند رفتن . كوشش . راغب گويد : سعى مشى سريع است كه به حد دويدن نيست و بطور استعاره بجدّيت در كار اطلاق مىشود خير باشد يا شر . طبرسى آن را تند رفتن و دويدن و كسب و تلاش گفته است . صحاح آن را دويدن و عمل و كسب . . . و قاموس قصد ، عمل ، رفتن و دويدن معنى مىكند . معناى اوّلى همان تند رفتن است . در قرآن مجيد بمعنى تند رفتن و دويدن و بمعنى تلاش و كوشش به كار رفته است * ( « وَجاءَ رَجُلٌ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ يَسْعى . . . » ) * قصص : 20 . * ( « وَجاءَ مِنْ أَقْصَا الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعى . . . » ) * يس : 20 . مردى از آخر شهر شتابان يا در حالى كه ميدويد ، آمد . * ( « فَأَلْقاها فَإِذا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعى » ) * طه : 20 . عصا را انداخت ناگهان آن مارى بود كه تند حركت ميكرد * ( « نُورُهُمْ يَسْعى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمانِهِمْ . . . » ) * تحريم : 8 . نورشان در پيش رو و طرف راستشان بتندى ميرود . سعى در اين آيات بمعنى بشتاب رفتن است . * ( « وَمَنْ أَرادَ الآخِرَةَ وَسَعى لَها سَعْيَها وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ كانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُوراً » ) * اسراء : 19 . يعنى : هر كه آخرت را بخواهد و كوشش مخصوص آن را انجام دهد و ايمان داشته باشد كوشش و تلاش آنها پاداش داده خواهد شد . سعى در اين آيه و نظير آن بمعنى تلاش و عمل است . * ( « فَلَمَّا بَلَغَ مَعَه السَّعْيَ قالَ يا بُنَيَّ إِنِّي أَرى فِي الْمَنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ . . . » ) * صافات : 102 . يعنى چون بحدّ كوشش با پدر رسيد و توانست در رفع حوائج تلاش بكند گفت : اى پسرك من در خواب مىبينم كه تو را سر مىبرم . * ( « وَأَنْ لَيْسَ لِلإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى . ) * * ( وَأَنَّ سَعْيَه سَوْفَ يُرى . ثُمَّ يُجْزاه ) *