سيد علي اكبر قرشي
268
قاموس قرآن ( فارسي )
اوقدهما و اشعلهما و هيّجهما » . * ( « وَإِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ . وَإِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ » ) * تكوير : 12 و 13 . سعير از نامهاى جهنّم است و اين بواسطهء افروخته شدن آنست . و فعيل در اينجا بتصديق راغب بمعنى مفعول است و در بعضى آيات بجاى جهنّم به كار رفته مثل * ( « إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيراً » ) * نساء : 10 . * ( « وَأَعْتَدْنا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيراً » ) * فرقان : 11 . و در بعضى آيات حال و وصف جهنّم آمده نظير * ( « وَكَفى بِجَهَنَّمَ سَعِيراً » ) * نساء : 55 . بس است جهنم افروخته . اين كلمه شانزده بار در قرآن آمده است . و در تمام موارد در جهنّم آخرت به كار رفته جز در آيهء * ( « وَمَنْ يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنا نُذِقْه مِنْ عَذابِ السَّعِيرِ » ) * سباء : 12 . اين آيه دربارهء مسخر بودن شياطين بسليمان است و ظاهرا مراد از آن عذاب دنيا كه خدا به آنها فهمانده بود در صورت سرپيچى از طاعت سليمان گرفتار عذاب خواهند بود . و نيز در آيهء * ( « وَجَعَلْناها رُجُوماً لِلشَّياطِينِ وَأَعْتَدْنا لَهُمْ عَذابَ السَّعِيرِ » ) * ملك : 5 . شايد مراد از عذاب سعير تيرهاى شهاب و همان رجوم باشد . سعر ( بضم س ، ع ) جمع سعير و دو بار در قرآن آمده است . * ( « فَقالُوا أَ بَشَراً مِنَّا واحِداً نَتَّبِعُه إِنَّا إِذاً لَفِي ضَلالٍ وَسُعُرٍ » ) * قمر : 24 . * ( « إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي ضَلالٍ وَسُعُرٍ » ) * قمر : 47 . در آيهء اول احتمال دادهاند كه سعر مفرد و بمعنى جنون يا رنج باشد و آن بسياق آيه مناسب است صحاح در ذيل آيهء فوق از فرّاء نقل كرده كه سعر بمعنى رنج و عذاب است و گويد : السعر الجنون و بشتر ديوانه گويند : نافة مسعورة . طبرسى و اقرب نيز بدان تصريح كردهاند معنى آيهء اول : قوم ثمود گفتند : آيا بشرى را كه يكى از ماست پيروى كنيم در اين صورت در گمراهى و ديوانگى هستيم . ولى آن در آيهء دوّم جمع سعير است يعنى : گناهكاران در گمراهى از سعادت و