چنان كه گفتيم بالاتفاق با ضمّ قرائت شده است . و مراد از آن تسخير كردن است كه مردمان يكديگر را مسخر ميكنند . مراد از رحمت ظاهرا نبوت است كه آيهء قبل ميگويد * ( « وَقالُوا لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ » ) * در جواب آمده : آيا آنها رحمت خدا را قسمت ميكنند و ميخواهند نبوّت روى دلخواه آنها باشد گذشته از نبوّت معيشتهاى آنها را نيز ما قسمت كرده‌ايم و بعضى را بر بعضى مزيّت داده‌ايم تا يكديگر را تسخير كنند و هر كس از ديگرى فرمان برد و دست بهم دهند تا كار دنيا اداره شود . ناگفته نماند چنان كه در « رزق » گذشت خداوند استعدادهاى بشر را مختلف قرار داده تا هر يك در كارى متخصص باشند و هر يك كارى پيش گيرند و هر متخصص آنديگرى را تسخير كند تا اطاعت و فرمانبرى در جريان افتاده كارها رو به راه شوند . اگر مردم در يك استعداد آفريده ميشدند و يكسان ميبودند يكديگر را مسخر نميكردند و امور دنيا پيش نميرفت به نظر نگارنده مراد از * ( « قَسَمْنا » ) * و * ( « رَفَعْنا » ) * راجع باختلاف استعدادها است نه بثروت و مال دنيا گرچه نتيجهء آن اختلاف در ثروت نيز هست و اللَّه اعلم . سخط : غضب شديد كه مقتضى عقوبت است چنان كه راغب گفته . و آن بر وزن فرس و قفل هر دو آمده است و نيز بر وزن فرس مصدر آمده است . * ( « وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْها إِذا هُمْ يَسْخَطُونَ » ) * توبه : 58 . اگر از غنيمت به آنها ندهند بشدت خشمگين شوند . * ( « سَخِطَ الله عَلَيْهِمْ . . . » ) * مائده : 80 . * ( « كَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ مِنَ الله . . . » ) * آل عمران : 162 . اسخط : بغضب آوردن است مثل * ( « اتَّبَعُوا ما أَسْخَطَ الله وَكَرِهُوا رِضْوانَه . . . » ) * محمد : 28 . در كافى كتاب توحيد باب اراده ،