قول صحاح با استعمال قرآن بيشتر ميسازد . * ( « فَنَتَّبِعَ آياتِكَ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَذِلَّ وَنَخْزى » ) * طه : 134 يعنى پيش از آنكه ذليل و خوار گرديم از آيات تو پيروى كنيم . * ( « وَتُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشاءُ . . . » ) * آل عمران : 26 * ( « وَلَمْ يَكُنْ لَه شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُنْ لَه وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ » ) * اسراء : 111 يعنى در حكومت شريك و از ذلت يارى نداشته است و ذليل و خوار نبوده كه حاجت بولىّ داشته باشد . * ( « سَيَنالُهُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا » ) * اعراف : 152 به آنها از پروردگارشان غضب و خوارى ميرسد در زندگى دنيا . كلمهء ذلَّة هفت بار در قرآن آمده است . « اذلة » جمع ذليل است بمعنى خواران مثل * ( « وَجَعَلُوا أَعِزَّةَ أَهْلِها أَذِلَّةً » ) * نمل : 34 يعنى : عزيزان اهل آن را ذليل ميكنند و مثل * ( « لَنُخْرِجَنَّهُمْ مِنْها أَذِلَّةً » ) * نمل : 37 و نيز جمع ذلول آمده بمعنى رامها و نرمها نحو * ( « أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ » ) * مائده : 54 يعنى : بر مؤمنان نرم و رام و بر كفار عزيز و تنداند . چنان كه ذلل ( بر وزن عنق ) نيز جمع ذلول است مثل * ( « وَأَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً ) * . . . * ( ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا » ) * نحل : 69 بعقيدهء مجاهد « ذللا » صفت « سبل » و حال است از آن . يعنى : براههاى خدايت وارد شو در حالى كه آسان و راماند و از ديگرى نقل شده كه صفت « النَّحْل » است . در اين صورت جمع آمدن ، ظاهرا براى آن باشد كه از نحل جنس مراد است . اذلّ اسم تفضيل ذلَّت است نحو * ( « لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ . . . » ) * منافقون : 8 يعنى : عزيزتر حتما ذليلتر را از مدينه بيرون مىكند . اين سخن عبد اللَّه ابى است لعنه اللَّه * ( « إِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ الله وَرَسُولَه أُولئِكَ فِي الأَذَلِّينَ » ) * مجادله : 20 . يعنى آنان كه با خدا و رسول مخالفت ميكنند آنها در رديف ذليلترانند . * ( « ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ . . . » ) * بقره :