* ( لَواحِدٌ » ) * صافات : 3 راجع به اين آيه به « تلى » رجوع شود . * ( « إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى لِلذَّاكِرِينَ » ) * هود : 114 يعنى نيكها زشتها را از بين مىبرند اين تذكرى است بر پند گيرندگان « ذكرى » مصدر و بمعنى ياد آورى است و 23 بار در قرآن مجيد آمده است . * ( « هَلْ أَتى عَلَى الإِنْسانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئاً مَذْكُوراً » ) * دهر : 1 مواد بدن انسان از اول در عالم بوده و هست ولى روزگارانى گذشت كه انسان شيىء معلومى در جهان نبود و چيز ياد شده بشمار نميرفت . ذكر : ( بر وزن فرس ) نر . مقابل ماده * ( « وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالأُنْثى » ) * آل عمران : 36 . يعنى پسر مثل دختر نيست ( راجع به نذر زن عمران ) * ( « يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثى وَجَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَقَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ الله أَتْقاكُمْ » ) * حجرات : 13 * ( « وَما خَلَقَ الذَّكَرَ وَالأُنْثى إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى » ) * ليل : 3 . موضوع نر و مادگى كه در « زوج » خواهد آمد از اسرار عجيب اين جهان است . * ( « ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْه أَرْحامُ الأُنْثَيَيْنِ » ) * انعام : 143 در * ( « آلذَّكَرَيْنِ » ) * همزهء استفهام است كه با « الذكرين » با هم خوانده مىشود و مراد از « الذّكرين » جنس نر از گوسفند و بز است و مراد از « الانثيين » مادهء آن دو است يعنى : هشت جفت بر شما حلال كرده از گوسفند دو جفت نر و ماده و از بز دو جفت نر و ماده بگو آيا دو لنگه نر را حرام كرده يا دو لنگه ماده را يا آنچه را رحمهاى دو ماده شامل است . مراد از هشت جفت هشت لنگه است كه چهار جفت مىشود چهار لنگه در اين آيه ذكر شده و چهار لنگهء ديگر در آيهء بعد كه عبارتند نر و ماده از شتر و گاو . ذكور و ذكران جمع ذكر است مثل * ( « يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ إِناثاً وَيَهَبُ لِمَنْ ) *