سيد علي اكبر قرشي
207
قاموس قرآن ( فارسي )
* ( الأَسْبابَ . أَسْبابَ السَّماواتِ فَأَطَّلِعَ إِلى إِله مُوسى . . . ) * غافر : 36 و 37 . صرح بناى بلند است مراد از اسباب چنان كه از آيه روشن مىشود وسيله هاى رسيدن بآسمانهاست و گوئى منظور از آنها راههاست يعنى بالاى آن بناى بلند بروم و براههاى آسمان برسم تا بمعبود موسى دست يابم فرعون براى فريب مردم اين سخن را گفته است . سبت : قطع . بريدن ( مفردات ) « سبت الشىء : قطعه » * ( وَجَعَلْنا نَوْمَكُمْ سُباتاً ) * نباء : 9 . راغب گويد يعنى خواب را بريدن عمل قرار داديم ناگفته نماند سبات در آيه آرامش و استراحت است و آن نوعى قطع عمل است يعنى خوابتان را براى شما آرامش قرار داديم چنان كه فرموده * ( جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيه . . . ) * يونس : 67 ، غافر : 61 . سكون و آرامش در شب همان خواب و يا خواب قسمتى از آنست . در صحاح از جملهء معانى سبت گفته « السبت الراحة . . . و السبات النوم و اصله الراحة » در نهج البلاغه خطبهء 219 آمده « فَكَانَّهُمْ فِى ارْتِجالِ الصِّفَةِ صَرْعى سُباتٍ » و در خطبهء 222 فرموده « نعوذ باللَّه من سبات العقل » در اين دو جمله ظاهرا مراد از سبات خواب است و آن مغاير با معناى اوّلى نيست كه خواب قطع فعّاليت ظاهرى است ولى در آيهء شريفه بايد راحتى و آرامش معنى كرد . [ سبت يهود ] سبت يهود عبارت از قطع عمل در شريعت موسى است و آن مطابق روز شنبه است ، شش بار در قرآن كريم ذكر شده و يك بار فعل * ( « يَسْبِتُونَ » ) * آمده است . * ( وَقُلْنا لَهُمْ لا تَعْدُوا فِي السَّبْتِ . . . ) * نساء : 154 . * ( أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَما لَعَنَّا أَصْحابَ السَّبْتِ . . . ) * نساء 47 . در قاموس كتاب مقدس دربارهء سبت بتفصيل سخن گفته از جمله گويد : سبت اسم آنروزى است كه قوم يهود از تمامى اعمال خود دست كشيده استراحت ميكردند و اين لفظ از عبرانى معرّب گشته و معنى استراحت ميدهد . حكم چهارم از احكام عشره كه امر