سيد علي اكبر قرشي

201

قاموس قرآن ( فارسي )

موضوعا از هم ديگر جدا هستند . سؤال از انبياء و مردم * ( فَلَنَسْئَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ ) * اعراف : 6 . اين آيه با دو تأكيد ميگويد : حتما حتما از كسانى كه پيامبران بايشان فرستاده شده و از پيامبران سؤال خواهيم كرد مراد از اين سؤال چيست ؟ آيهء بعدى چنين است * ( فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَما كُنَّا غائِبِينَ ) * حتما حتما عمل آنها را با علم مخصوصى كه داريم به آنها حكايت ميكنيم و ما از آنها غائب نبوده‌ايم يعنى كسى در مقابل علم ما قدرت انكار ندارد . ما قبل آيه خطابى به حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله دارد كه فرموده * ( كِتابٌ أُنْزِلَ إِلَيْكَ فَلا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْه لِتُنْذِرَ بِه وَذِكْرى لِلْمُؤْمِنِينَ ) * و خطاب ديگرى بمردم * ( اتَّبِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ . . . ) * خطاب اول روشن مىكند كه وظيفه پيامبر انذار و تذكر است و بايد بمردم برساند ، خطاب دوم مبيّن آنست كه مردم بايد اطاعت كنند . با اين قرائن مىشود گفت كه مراد از سؤال مسئوليت در مقابل وظيفه و مؤاخذه است كه انبياء و مردم هر دو در صورت تخلَّف پيش خدا مسئول و محكوماند . در مجمع فرموده : خداوند قسم ياد كرده كه از انبياء از ابلاغ و از مردم از امتثال بپرسد . هر چند خدا بكارشان داناست ولى اين سخن در مقام تهديد است كه به اين سؤال آماده شوند . در روايات نيز به اين مطلب تصريح شده است . ناگفته نماند پيغمبران در تبليغ خود كوتاهى نميكنند ولى اين سخن مانع از آن نيست كه خدا بفرمايد : در صورت عدم تبليغ معاقبيد چنان كه به حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله فرموده * ( وَلا تَدْعُ مِنْ دُونِ الله ما لا يَنْفَعُكَ وَلا يَضُرُّكَ فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِينَ ) * يونس : 106 . و آنگهى پيامبرانرا بايد خداوند ياد بدهد كه در صورت عدم تبليغ مسئول هستيد تا بدانند و آيهء ما نحن