زوج و ازواج در گياهان نيز به كار رفته مثل * ( « وَأَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ » ) * حج : 5 . * ( « سُبْحانَ الَّذِي خَلَقَ الأَزْواجَ كُلَّها مِمَّا تُنْبِتُ الأَرْضُ . . . » ) * يس : 36 . دربارهء حيوانات نيز آمده * ( « قُلْنَا احْمِلْ فِيها مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ . . . » ) * هود : 40 . * ( « ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ . . . » ) * انعام : 143 . در زبان عرب زوجين بمعنى يك جفت است و لفظ « اثنين » براى بيان آنست . [ نر و مادگى ] در مادهء ذكر وعده كرديم دربارهء نر و مادگى كه قرآن آن را در بسيارى از آيات مطرح كرده سخن گوئيم . يكى از اسرار عجيب خلقت نر و مادگى موجودات است اگر در حيوان و گياه اين واقعيت وجود نداشت هيچ يك چيز دو چيز نميشد و جاى از بين رفته ها پر نميگرديد و توليد و تكثير مطلقا معنائى نداشت ولى خداوند با اين وسيله نقص عالم را جبران و آن را پيوسته بسوى كمال ميراند . بشر با فكر سادهء خود ابتداء آن را فقط در انسان و حيوان ميدانست و در اثر پيشرفت علم احساس كرد كه اين واقعيت در عالم گياه نيز حكم فرماست و اگر نباتات بوسيلهء حشرات و بادها تلقيح نگردند ميوه بدست نخواهد آمد . از قديم بوجود نر و مادگى در بعضى درختان مثل خرما پى پرده بودند ولى بعدها عموميت آن روشن گرديد . قرآن كريم پا را از همه فراتر گذاشته و مسئلهء نر و مادگى را در تمام موجودات اعلان مىكند اعم از زنده و غير زنده . دربارهء حيوان و انسان كه روشن است و بعضى از آيات آن گذشت . دربارهء نباتات آمده * ( « سُبْحانَ الَّذِي خَلَقَ الأَزْواجَ كُلَّها مِمَّا تُنْبِتُ الأَرْضُ وَمِنْ أَنْفُسِهِمْ وَمِمَّا لا يَعْلَمُونَ » ) * يس : 36 . يعنى پاك و منزه است خدائى كه از روئيدينهاى زمين و از شما مردمان جفتها ( نر و ماده ها ) قرار داد و از چيزهائى كه نميدانيد نيز جفتها قرار داد در گذشته كه اين واقعيت بثبوت