سيد علي اكبر قرشي

179

قاموس قرآن ( فارسي )

محتاج بروايات خواهيم بود و در بحث روائى از كافى در ضمن حديثى از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله نقل كرده كه « قيل : فى الازلام ؟ قال قداحهم التى يستقسمون بها » ولى در سند روايت عمرو بن شمر هست و قابل اعتماد نيست . ناگفته نماند گرچه اين قول قويتر است ولى به نظر نگارنده : مانعى ندارد كه مراد از * ( « الأَزْلامُ رِجْسٌ » ) * ، تيرهاى تفأل باشد ولى علت تحريم آنست كه در آنكار از بت ( هبل ) استمداد ميكردند و هر چه از بكن و نكن ميامد دستور هبل ميدانستند و خطاب به هبل ميگفتند : اى معبود ما ، حق را بر ما روشن كن ( سيرهء ابن هشام ) ولى استخارهء اسلامى استمداد از خدا و توجه بساحت قدس او است چنان كه نظير آن در كفالت مريم در قرآن آمده * ( « وَما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلامَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ . . . » ) * آل عمران 44 . زمر : ( بر وزن صرد ) جمع زمره است بمعنى دسته ، جماعت ، فوج ( اقرب ) راغب دستهء كوچك گفته است * ( « وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً . . . » ) * زمر : 73 . اين كلمه فقط دو بار در قرآن مجيد آمده است : سورهء زمر : 71 و 73 . و آن نام سورهء سى و نهم قرآن است . زمر معانى ديگرى نيز دارد كه در قرآن نيامده است در صحاح آمده « الزمرة الجماعة من الناس و الزمر الجماعات » . زمل : * ( « يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ . قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا » ) * مزمّل : 1 و 2 . مزمّل در اصل متزمّل است يعنى آنكه بلباسش پيچيده است در اقرب گويد : « تزمّل الرّجل بثوبه : تلفّف به » . در تفسير اين آيه گفته‌اند كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله لباسى بر خود پيچيده و خوابيده بود كه ندا آمد : اى لباس بر خود پيچيده شب را بجز اندكى به پا خيز و نيز گفته‌اند : اين خطاب براى تعريض است كه پيچيده شدن و خفتن كار خوبى نيست . بعقيدهء نگارنده مطلب بايد به اين سادگى نباشد و اين خطاب معنى ديگرى در بر دارد و آيات بعدى دربارهء