سيد علي اكبر قرشي

16

قاموس قرآن ( فارسي )

به نظر ميايد مراد ياد آورى است و شايد اعم باشد . صحبت دربارهء « تذكرة » گذشت و خواهد آمد . * ( « فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ . . . » ) * بقره : 152 . ظاهرا اعم مراد است و آيهء عجيب و نويد بخشى است هر كه خدا را ياد كند خدا او را حتما ياد خواهد فرمود * ( « إِنَّ الله لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ » ) * . * ( « فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَما أَنْسانِيه إِلَّا الشَّيْطانُ أَنْ أَذْكُرَه . . . » ) * كهف : 63 مراد از ذكر در آيه يادآورى است زيرا با نسيان مقابل آمده است . * ( « وَلا تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ الله عَلَيْه وَإِنَّه لَفِسْقٌ . » ) * انعام : 121 ذبيحه ايكه وقت ذبح آن نام خدا برده نشود خوردن آن حرام و در اين آيه از اكل آن نهى شده است و در « ذكَّى » خواهد آمد انشاء اللَّه . * ( « أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما فَتُذَكِّرَ إِحْداهُمَا الأُخْرى » بقره : 282 . تذكره بمعنى پند دادن و چيزى را ياد كسى انداختن است طبرسى در ذيل آيه فوق گفته : ذكر متعدى بيك مفعول است و اگر بباب افعال يا تفعيل بردى متعدى به دو مفعول شود معنى آيه چنين است : اگر يكى از آن دو زن فراموش كند ديگرى شهادت را به ياد او آورد . * ( « فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ مَنْ يَخافُ وَعِيدِ » ق : 45 . * ( « وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ » ) * ذاريات : 55 . تذكر در اين آيات و نظاير آنها بمعنى ياد آورى و پند دادن است . * ( « أَ وَلَمْ نُعَمِّرْكُمْ ما يَتَذَكَّرُ فِيه مَنْ تَذَكَّرَ وَجاءَكُمُ النَّذِيرُ » ) * فاطر : 37 تذكَّر چنان كه گفته شد بمعنى توجّه و ياد آورى و پند گرفتن است شايد مراد از آن ياد آورى پى در پى باشد كه يكى از معانى تفعّل است در آيات * ( « وَما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الأَلْبابِ » ) * ال عمران 7 * ( « وَلِيَذَّكَّرَ أُولُوا الأَلْبابِ » ) * ابراهيم : 52 . * ( « - قَدْ فَصَّلْنَا الآياتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ » ) * انعام : 126 . كلمات مورد بحث همه از باب تفعّل است و باحتمال نزديك بيقين يادآورى و پند گرفتن مداوم و پى در پى از آنها مراد است .