نيز كه امروز مغلوباند غالب خواهند شد . ريب : شكّ . در مجمع گويد : ريب بمعنى شك است و بعضى بدترين شكّ گفته‌اند . در اقرب و قاموس شكّ ، تهمت ، ظنّ و حاجت معنى شده است ولى قرآن كريم آن را در شك به كار برده و شايد در بعضى تهمت و اضطراب قلب نيز مراد باشد چنان كه خواهيم گفت . * ( « أَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتابُوا . . . » ) * نور : 50 . * ( « وَتَرَبَّصْتُمْ وَارْتَبْتُمْ وَغَرَّتْكُمُ الأَمانِيُّ » ) * حديد : 14 . افعال اين ماده در قرآن مجيد همه از افتعال آمده و آن چنان كه در اقرب گفته بشكّ افتادن و شكّ كردن است و اگر با « باء » همراه باشد مثل « ارتاب بفلان » بمعنى تهمت زدن ميايد . در بعضى آيات كلمهء مريب صفت « شكّ » آمده مثل * ( « وَإِنَّنا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونا إِلَيْه مُرِيبٍ » ) * هود : 62 . * ( « إِنَّهُمْ كانُوا فِي شَكٍّ مُرِيبٍ » ) * سباء : 54 . * ( « وَإِنَّهُمْ لَفِي شَكٍّ مِنْه مُرِيبٍ » ) * فصلت : 45 . در اين صورت شكى كه شك آورنده است يعنى چه ؟ ممكن است مراد از آن تأكيد باشد يعنى شكّ سخت . و احتمال دارد منظور تهمت و سوء ظن باشد يعنى چنان در شكَّيم كه موجب مىشود تو را متّهم كنيم . و به تو سوء ظن داشته باشيم . زمخشرى ريب را قلق و تشويق قلب گفته است و گويد : حقيقت ريبة قلق و اضطراب قلب و از آنست آنچه حسن بن على عليه السّلام گويد از رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله شنيدم ميفرمود « دع ما يريبك الى ما لا يريبك » بنا بر قول زمخشرى معنى « شك مريب » شك اضطراب آور است مرتاب اسم فاعل است بمعنى شك كننده * ( « كَذلِكَ يُضِلُّ الله مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُرْتابٌ » ) * غافر : 34 . رَيْبِ * ( « أَمْ يَقُولُونَ شاعِرٌ نَتَرَبَّصُ بِه رَيْبَ الْمَنُونِ » ) * طور : 30 . در مجمع منون را موت گفته و گويد بمعنى دهر هم ميايد : ريب ظاهرا بمعنى قلق و اضطراب است چنان كه از زمخشرى