سيد علي اكبر قرشي
99
قاموس قرآن ( فارسي )
* ( أَيَّانَ مُرْساها فِيمَ أَنْتَ مِنْ ذِكْراها » ) * نازعات : 42 و 43 . مرسى بمعنى ثبوت و اثبات هر دو آمده . بعضىها در آيه زمان مقدر كرده و گفتهاند : زمان ثبوت آن كى است ؟ بعضىها مرسى را وقوع معنى كرده و گفتهاند : وقوع قيامت كى خواهد بود ؟ در الميزان گفته : ساعت ، ساعت بعث و رجوع الى اللَّه است . . . مرسى اسم زمان و مكان و مصدر ميمى است بمعنى اثبات يعنى وقوع و ثبوت قيامت كى است ؟ . ولى وقوع چنان كه ديگران نيز گفتهاند با معناى اصلى متفاوت است زيرا معنى اصلى آن چنان كه از راغب و اقرب نقل شد و نيز قاموس و صحاح گفته همان ثبوت و رسوخ است و آنگهى وقوع در آيات ديگر جور در نميايد . از دو آيهء فوق روشن است كه دربارهء ثبوت ساعت از آنحضرت سؤال كردهاند آيه در جواب آنها آمده است . اگر بگوئيم مشركان از ايستادن وقت پرسش كردهاند بعيد است زيرا ايستادن زمان مطلبى است كه بذهن آنها نميرسيد . ولى به نظر ميايد كه كفّار از شنيدن حالات قيامت و خلود كه هر چيز در آن جاودانى و يكنواخت است و تغيير و تبدّل و تحوّلى در آن نيست نتيجه گرفتهاند كه در قيامت زمان ميايستد و محسوس نميشود زيرا احساس زمان در اثر تغيّر و تبدّل اشياء و فاصلهء دو حركت است و اگر اينها از بين برود ديگر زمان محسوس نميشود و آن عبارت اخراى ايستادن و توقف زمان است . لذا مىپرسيدند توقف و ايستادن زمان كه آمدن قيامت باشد كى خواهد بود ؟ ساعت چنان كه جوهرى گفته در اصل بمعنى وقت حاضر است و قاموس آن را جزء وقت يعنى جزئى از اجزاء شب و روز و نيز وقت حاضر گفته است در اين صورت سؤال چنين است : وقت حاضر و جارى كى توقف خواهد