در ذيل دو آيهء فوق در تفاسير شيعه و اهل سنت روايات و مطالبى نقل شده كه حاكى از حشر حيوانات و غيره است و مرحوم مجلسى در ج 7 بحار ص 353 تا 377 طبع جديد آيات و روايات آن را نقل كرده است . نا گفته نماند اثبات و ردّ اين مطلب ، تحقيق و وقت بيشتر لازم دارد و علم آن در نزد خداست و حقيقت امر هر چه باشد مورد تسليم و قبول است . اول الحَشْر * ( هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مِنْ دِيارِهِمْ لأَوَّلِ الْحَشْرِ ) * حشر : 2 اين حشر در بارهء اخراج طائفه‌اى از يهود از اطراف مدينه است . معنى آيه چنين است : او كسى است كه كفّار اهل كتاب را براى اوّلين راندن ، بيرون كرد . اخراج و راندن معناى كنايه‌اى جمع كردن و لازم آنست . در اقرب الموارد آمده : « حشر الجمع : اخرجه من مكان الى آخر » . حاشرين : گرد آورندگان * ( فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدائِنِ حاشِرِينَ ) * شعراء : 53 حصب : سنگريزه انداختن مجمع البيان ذيل آيهء 98 انبياء گويد : اصل حصب بمعنى انداختن است . اقرب الموارد گويد : اصل آن انداختن سنگريزه است : « حصبه حصبا : رماه بالحصباء » سپس در هر انداختن به كار رفته است . * ( إِنَّكُمْ وَما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ الله حَصَبُ جَهَنَّمَ ) * انبياء : 98 شما و آنچه جز خدا مىپرستيد انداخته شده جهنّم و هيزم آن هستيد . « حصب » ( مثل اسد ) را هيزم و آنچه در آتش انداخته مىشود معنى كرده‌اند . طبرسى گويد مراد آنست كه همچون انداخته شدن سنگريزه ، به آتش انداخته ميشوند . اين آيه نظير آيهء * ( وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجارَةُ ) * است كه در ( ح ج ر ) گذشت و گفتيم كه شامل معبودهاى جاندار نيست . * ( إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ حاصِباً قمر : 34 حاصب را باد ريگ افشان گفته‌اند . و چهار بار در قرآن