سيد علي اكبر قرشي
147
قاموس قرآن ( فارسي )
مجيد آمده است : عنكبوت 40 ، قمر 34 ، ملك 17 ، اسراء 68 . حصحص : * ( الآنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ . . . ) * يوسف : 51 اكنون حق آشكار شد . مجمع البيان از زجّاج نقل كرده كه آن از حصّه مشتق است . يعنى حصّهء حق از حصّهء باطل آشكار شد . اين كلمه در كلام الله فقط يك بار به كار رفته است . حصد : درو كردن همچنين است حصاد بفتح اوّل و كسر آن ( اقرب ) * ( فَما حَصَدْتُمْ فَذَرُوه فِي سُنْبُلِه ) * يوسف : 47 آنچه درو كرديد در سنبلش بگذاريد . * ( وَآتُوا حَقَّه يَوْمَ حَصادِه ) * انعام : 141 . حصيد : درو شده . در زرع و غيره به كار رفته است * ( فَأَنْبَتْنا بِه جَنَّاتٍ وَحَبَّ الْحَصِيدِ ) * ق : 9 با آن باغها و دانهء درو شده رويانديم ممكن است « حصيد » صفت « حبّ » باشد و شايد صفت موصوف محذوف باشد يعنى « حبّ نبات حصيد » . * ( أَتاها أَمْرُنا لَيْلًا أَوْ نَهاراً فَجَعَلْناها حَصِيداً ) * يونس : 24 دستور ما شب يا روز به آن آمد پس آن را درو شده و از بين رفته كرديم . غرض آنست كه در اثر بلا نابود شد همچنين است آيهء 100 هود و 15 انبياء . حصر : تنگ گرفتن ( مفردات ) قاموس آن را تنگ گرفتن و حبس گفته است * ( وَخُذُوهُمْ وَاحْصُرُوهُمْ ) * توبه : 5 بگيريد آنها را و حبس كنيد . * ( لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ الله . . . ) * بقره : 273 فقرائيكه در راه خدا ممنوع و محبوس شدهاند * ( فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ . . . ) * بقره : 196 پس اگر از ادامهء حجّ ممنوع شديد آنچه ميسّر باشد قربانى كنيد . راغب گويد : حصر و احصار بمعنى منع از طريق بيت ( كعبه ) است . احصار در منع ظاهر مثل دشمن و منع باطن مثل مرض هر دو گفته مىشود ولى حصر فقط در منع باطن است آيات * ( فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ ) * * ( لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا ) * بهر دو از منع ظاهر و باطن محمول است .