حسّ : حاسّه همان نيروى درك است كه جمع آن حواسّ ميايد . و احساس بمعنى ادراك با حاسّه است اعمّ از آنكه با ديدن باشد يا شنيدن و يا غير آن . * ( فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قالَ مَنْ أَنْصارِي إِلَى الله ) * چون عيسى از آنها كفر احساس كرد گفت : ياران من بسوى خدا كداماند ؟ آل عمران : 52 در مجمع البيان « احسّ » را پيدا كردن ، ديدن و دانستن نقل كرده است . و همه از مصاديق احساسند . * ( وَكَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِنْ أَحَدٍ أَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِكْزاً ) * مريم : 98 چه مردمانى را كه پيش از آنها هلاك كرده‌ايم آيا كسى از آنها را مىبينى يا صدائى از آنها ميشنوى ؟ . تَحُسُّونَهُمْ * ( وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ الله وَعْدَه إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِه ) * آل عمران : 152 * ( « تَحُسُّونَهُمْ » ) * از باب نصر ينصر بمعنى كشتن و مصدر آن حسّ بفتح اوّل است در اقرب گويد : « حسّه حسّا : قتله و استأصله » و در قاموس حسّ ( بفتح اوّل ) را حيله و استيصال و قتل گفته است . مجمع البيان در ذيل آيهء فوق گويد : علَّت اين تسميه آنست كه قتل ، حسّ را از بين ميبرد و در ذيل آيهء 152 آل عمران گفته : علَّت اين تسميه آنست كه مقتول درد قتل را حسّ مىكند . معنى آيه چنين مىشود : خدا وعدهء خود را با شما راست كرد آنگاه كه آنها را باذن وى ميكشتيد . تحسّس بمعنى جستجو كردن با حاسّه است و منظور پيدا كردن مىباشد خواه با ديدن باشد يا شنيدن . * ( يا بَنِيَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ يُوسُفَ وَأَخِيه ) * يوسف : 87 اى پسران من برويد يوسف و برادرش را بجوئيد . * ( لا يَسْمَعُونَ حَسِيسَها وَهُمْ فِي مَا اشْتَهَتْ أَنْفُسُهُمْ خالِدُونَ انبياء : 102 صحاح و اقرب الموارد حسيس را صوت خفى گفته‌اند . طبرسى و بيضاوى آن را صدائيكه با شنيدن حسّ مىشود ذكر كرده‌اند . معنى آيه اين است : آنها صداى جهنّم