سيد علي اكبر قرشي

158

قاموس قرآن ( فارسي )

است كه بمقرّبين اختصاص دارد . در هر دو آيه « بها » براى تعديه است زيرا از فرّاء نقل شد كه فعل : شرب هم بنفسه و هم با باء متعدى مىشود در نهج البلاغه آمده « قد ذاقوا حلاوة معرفته و شربوا بالكأس الرّوية من محبّته » خطبهء 81 و نيز آمده « و تركوا صافيا و شربوا آجنا » خطبهء : 142 . چنان كه ملاحظه مىشود : شرب بنفسه و با باء هر دو آمده است در بارهء حرف باء مطالب ديگرى نيز هست طالبين بكتب ادب مراجعه كنند . بابِل : مملكتى بود در محل كنونى مملكت عراق ، مركز آن نيز نامش بابل بود ، گويند آن در كنار فرات و در محلّ فعلى شهر حلَّه بوده است ، در قرآن مجيد فقط يك بار آمده است * ( « وَما أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبابِلَ هارُوتَ وَمارُوتَ » ) * بقره : 102 . بئر : چاه . * ( « وَبِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَقَصْرٍ مَشِيدٍ » ) * حجّ : 45 و چاه معطَّل كه آب بر ، ندارد و كاخ گچ كارى شده ، در نهايه آمده : گويند بئر چاه كهنه و قديمى است كه حفر كننده و مالك آن معلوم نيست . . . اين نقل با كلمهء معطَّله خيلى مناسب است . بأس : سختى . ناپسند . بؤس و بأساء نيز همان معنى را دارد ( مفردات ) ايضا بمعنى عذاب ، خوف ، قدرت ، و سختى جنگ آمده است ( اقرب الموارد ) نا گفته نماند : جامع تمام معانى همان سختى و ناپسند است . عذاب ، جنگ ، خوف همه از مصاديق سختى و نا پسنداند * ( « وَالله أَشَدُّ بَأْساً وَأَشَدُّ تَنْكِيلًا » ) * نساء : 84 در اين آيه به نظر ميايد كه مراد از بأس سختى و صلابت باشد يعنى خدا از حيث صلابت و عقوبت سختتر است * ( « فَلَوْ لا إِذْ جاءَهُمْ بَأْسُنا تَضَرَّعُوا » ) * انعام : 43 مراد از بأس در آيه قهرا عذاب است و آن از افراد سختى است كه معناى اصلى كلمه است * ( « وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ وَ ) *