امر يا قولى است و يا فعلى ، قولى بمعنى دستور و فعلى بمعنى كار و چيز است . در آياتى نظير * ( « وَما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ » ) * هود : 97 و غير آن ظاهرا هر دو امر ، مراد است . « امّارة » مبالغه است * ( « إِنَّ النَّفْسَ لأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ » ) * يوسف : 53 يعنى نفس ببدى ، بسيار امر كننده است ايتمار ، يعنى قبول امر و مشورت * ( « إِنَّ الْمَلأَ يَأْتَمِرُونَ بِكَ لِيَقْتُلُوكَ » ) * قصص : 20 يعنى اشراف قوم در باره ى تو مشورت ميكنند كه تو را بكشند * ( « وَأْتَمِرُوا بَيْنَكُمْ بِمَعْرُوفٍ » ) * طلاق : 6 ما بين خودتان بشايستگى مشورت كنيد . راغب گويد : مشورت را از آنجهت ، ايتمار گويند كه مشورت كنندگان امر يكديگر را قبول ميكنند . [ « اولى الامر » ] * ( « أَطِيعُوا الله وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوه إِلَى الله وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِالله وَالْيَوْمِ الآخِرِ » ) * نساء : 59 ، يعنى به خدا و رسول و صاحبان امر اطاعت كنيد و اگر در چيزى نزاع و اختلاف كرديد ، آن را به خدا و رسول بر گردانيد اگر به خدا و روز قيامت ايمان داريد . مراد از اولى الامر چه كسانى هستند ؟ در تعيين اولى الامر ، اقوال اهل تفسير مختلف است راغب در مفردات گفته : گويند مراد امراء است كه در زمان حضرت رسول ( ص ) بودند . گفته شده : مراد ائمه اهل بيتاند عليهم السّلام و گويند : امر بمعروف كنندگانند . ابن عباس گفته : فقهاء و اهل ديناند كه مطيع خدا باشند . انتهى در تفسير المنار نيز ، نزديك به آنچه نقل شد ، گفته است ، و نيز گويد : استاد گفت : مدّتها در بارهء اين آيه فكر كردم ، تا فكرم باينجا رسيد كه مراد از اولى الامر ، اهل حلّ و عقداند . آنگاه شرايط زيادى به اهل حلّ و عقد ذكر مىكند ، كه به نظر نگارنده ، شايد يك دفعه هم آن شرايط جمع نشود ، تا به اولى الامر