مقدار نرسد زكاة ندارد وبعد از رسيدن باين حد دو مثقال وپانزده نخود كه چهل يك آن است براي زكاة بايد بدهد واگر زيادتر باشد عفو است تا بيست ويك مثقال بر آن اضافه شود كه زكاة آن را يك درهم كه نيم مثقال وربع عشر مثقال است بر زكاة نصاب سابق بايد بيفزايد وهم چنين باز زايد بر آن زكوتى ندارد تا بيست ويكمثقال ديگر اضافه شود ويك درهم بر زكاة سابق بيفزايد وبهمين قسم هر چه بالا رود وبراى سهولت حساب بعد از رسيدن بنصاب وزيادة بر آن هر گاه چهل يك مجموع را بدهد زكاة واجب را ادا كرده وگاهى كمي زيادة داده ( شرط دويم ) در طلا ونقره آن است كه مسكوك بسكه معامله باشد چه بسكه اسلام يا كفرچه بر آن خطى نقش كرده باشند يا غير آن چه سكه آن باقي باشد يا بالعرض محو شده باشد بخلاف آنچه در أصل بي سكه باشد كه زكاة آن واجب نيست مگر آنكه معامله بان رواج شود كه زكاة آنرا بدهد بنابر أحوط چنانكه اگر سكه برآن زده باشند براي معامله ولكن معامله نشود يا آنكه بحد رواج نرسد دادن زكاة آن أحوط است وهر گاه درهم ودينار را زينت قرار دهند پس ماداميكه بسكه معامله باقي باشد زكاة آن واجب است والا فلا ( شرط سيم ) گذشتن سال برآن بداخل شدن در ماه دوازدهم با شرايط گذشته پس هر گاه در اثاء سال از حد نصاب كمتر شود زكاة آن ساقط مىشود وهم چنين اگر بدل كند آن را بغير آن از همان جنس يا غير آن يا آنكه آب كنند واجب نيست هر چند تبديل يا آب كردن بقصد فرار از زكاة باشد بنابر أقوى اگر چه خلاف احتياط است وهر گاه بعد از گذشتن سال طلا ونقره را آب نمايند وجوب زكاة آن ساقط نمىشود وبايد ملاحظه سكه را هم بنمايند در صورتيكه قيمت آن بآب كردن كم شده باشد ( مسئلة 1 ) در طلا ونقره كه بآن زينت نمايند ودر ظرف طلا ونقره زكاة واجب نيست هر قدر زياد باشد بلكه گذشت كه هر گاه بدينار ودر هم زينت كنند واز رواج معامله بيرون رفته باشد وجوب زكاة ساقط ميشود بلى در بعض اخبار وارد شده كه زكاة آن عارية دادن آن است ( مسئلة 2 ) در وجوب زكاة طلا ونقره مسكوك بين طلا ونقره خوب وبد فرق نيست بلكه اگر بعض نصاب خوب باشد وبعض آن بد زكاة آن را بايد بدهد وجايز است از بد بدهد اگر چه تمام نصاب خوب باشد هر چند خلاف احتياط است وبلكه در صورتيكه تمام نصاب خوب باشد أحوط آن است كه زكاة آن را از خوب بدهد واگر بعض آن خوب وبعضى بد باشد در زكاة نيز تبعيض كند واگر تمام زكاة آن را