كه رفتن وبرگشتن در يك روز يا يك شب باشد يا ملفق از انها كه رفتن متصل باشد ببرگشتن بانكه در أثناء ان يك شب يا زيادتر نماند شرط نيست بنابر أقوى بلكه هر گاه قصد أو برگشتن پيش از ده روز باشد واجب است بر أو قصر نمايد بخلاف انكه قصد داشته باشد كه ده روز در مقصد يا غير أن بماند يا انكه يكى از قواطع ديگر محقق شود كه بايد در ذهاب ومقصد وبرگشتن نماز را تمام كند پس چنانچه در أثناء هشت فرسخ رفتن انها هر گاه كمتر از ده روز بماند ضرر بسفر أو ندارد هم چنين است در أثناء هشت فرسخ ملفق از رفتن وبرگشتن كه در هر دو صورت بايد قصر كند در نماز وافطار كند ولكن در صورت دويم اگر همان روز يا همان شب برنگردد جمع ميان قصر وتمام وروزه وقضاء ان أحوط است ودر فرض مزبور هر گاه مردد باشد در انكه در أثناء ان قصد اقامه ده روز بكند يا نه بايد تمام كند چنانچه بايد تمام كند در صورتيكه در أثناء هشت فرسخ امتداد به مردد باشد كه قصد عشره بكند يا نه ( مسألة 1 ) فرسخ سه ميل است وميل چهار هزار ذراع بذراع دست كه طول ان بيست وچهار انگشت باشد هر انگشتى بعرض هفت جو وهر جو بقدر هفت موى وسط از موهاى يابومى باشد ( مسألة 2 ) هر گاه مسافت كمتر از هشت فرسخ باشد هر چند مقدار كمي كمتر باشد نبايد قصر كند ومسافت مبنى بر تحقيق است نه بر مسامحه عرفيه بلى اختلاف قليلي در ذراع هاى متوسط ضرر ندارد مثل ساير تحديدات شرعيه ( مسألة 3 ) اگر شك كند در انكه مقصد أو بقدر مسافت شرعيه است يا نه بايد تمام كند بنابر أقوى بلكه هم چنين است در صورتيكه مظنه داشته باشد كه بقدر مسافت است ( مسألة 4 ) مسافت شرعيه ثابت مىشود بيقين حاصل از اختيار وبشياع مفيد علم وبشهادت عدلين وأيا ثابت مىشود بشهادت يك عادل يا نه اشكال است پس احتياط بجمع ميان قصر واتمام ترك نشود ( مسألة 5 ) اگر شك داشته باشد كه بقدر مسافت است يا نه أقوى وجوب اختيار يا تحصيل بينه با شياع مفيد علم است ماداميكه مستلزم حرج نباشد ( مسألة 6 ) هر گاه دو بينه متعارض شود كه يكى مسافت داند وديگرى كمتر هر دو ساقط مىشود وبايد اتمام كند هر چند أحوط جمع است ( مسألة 7 ) اگر حد شرعي مسافت را نداند بايد احتياط كند بجمع مگر انكه مجتهد باشد وفحص از حكم ان كرده باشد كه بايد تمام كند ( مسألة 8 ) كسيكه شاك در مسافت باشد وقصر كند مجزى نيست بلكه بايد اعاده كند بتمام بلى اگر بعد معلوم شود كه بقدر مسافت