روند وأموال وثروت خود را در آن سفر تمام كنند وحاصلى بدست نياورند جز آنكه مانند حيوانات كه دور خرمن مىگردند طواف كنند ويا مانند حيوانات وحشى كه فرار نمايند در ما بين صفا ومروه سعى وهروله كنند يا چرا قرار داد كه حاجى ها در صحراى منى قرباني كنند تا گوشت گران وبر مردم لنگ شود وهواي مكة متعفن شود وأمثال اين اعتراضات كه در قلوب والسنة ملاحده بسيار است ودر زمان أئمة عليهم السلام زنادقة نيز از اين اعتراضات مىكردند وجواب مىشنيدند مانند ابن أبي العوجاء وابن المقفع وأمثال ايشان كه در زمان حضرت صادق عليه السلام بودند واين رساله را مقام اين حرفها نيست والا در اين مقام كلام را بسط مىدادم ( م 7 ) تارك الصلواة اگر منكر وجوب نماز باشد بي شبهه كافر ونجس است واگر منكر وجوب نباشد نقل شده كه بعضي از علماء بسبب ظاهر بعض أحاديث حكم بكفر ونجاست أو كرده اند واين قول خلاف مشهور ومستلزم عسر وحرج است چونكه مراد از تارك الصلواة كسى است هيچ نماز نكند يا نماز باطل كند پس كار طهارت در أكثر مردم بسيار مشكل مىشود وأقوى اين است كه هر گاه شخص انكار وجوب نماز كرد كافر ونجس است وهر گاه استخفاف بان يعنى استخفاف به أصل قرار دادن أو كرد مرتد است وهر گاه معتقد وجوب آن هست لكن آن را سبك برداشته وسهل انگارى در آن مىكند از بابت ترك آن يا باطل بجا آوردن آن يا درست نكردن مسائل آن يا تضييع آن از بابت تأخير از بي مبالاتى در همه صور شخص اگر چه كافر نيست وپاك است لكن فاصله با كفر ندارد ودر أحاديث وارد شده كه شفاعت حضرت پيغمبر وأئمة عليهم السلام به أو نمىرسد وبر حوض كوثر بر ايشان وارد نخواهد شد ودر وقت مردن بر دين پيغمبر ( ص ) از عالم نخواهد رفت واينها كه گفته شد نيز جارى است در ترك نماز قضا كه بر ذمه شخص ثابت است وتأخير مىكند به حد تهاون وتوسعه را عذر قرار مىدهد " نهم " از نجاسات خمر است بلكه هر چيزى كه مست كند ودر أصل روان باشد اگر چه بالعرض جامد شود واما مسكر جامد مثل بنك مثلا پاك است واگر چه بالعرض مايه شود ( مسألة 1 ) مشهور الحاق نموده اند به خمر آب انگور جوش آمده را كه هنوز دو ثلث آن نرفته باشد وان اگر چه أحوط است لكن أقوى طهارت آن است بلى حرمت آن به مجرد غليان بلكه به مجرد نشيش اگر چه به حد غليان نرسيد بي اشكال است چه به آتش باشد يا به آفتاب وبذهاب ثلثين به هر نحو كه باشد حتى به آفتاب وبه هوا حلال مىشود وفرق نيست در اين حكم ما بين آب انگور وخود