واز بابت اين كه در دست أو است تصرف مىكنند مثل زوجه وأولاد ونوكر وميهمان أو ونحو اينها وهم چنين است حال در أراضي وسيعه كه وضو گرفتن در انها بدون مالك آن جايز است مثل راه رفتن ونشستن وخوابيدن در انها ونحو اينها ما دام كه مالك نهى نكند وعلم به كراهت مالك نداشته باشد بلكه با ظن به كراهت نيز أحوط ترك است ( مسألة 8 ) حوضهاى مساجد ومدارس كه كيفيت وقف انها معلوم نباشد كه آيا وقفشان خاص است به طلاب آنجا وبه كساني كه در آن مساجد نماز كنند يا آن كه اختصاص به ايشان ندارد در اين صورت غير أهل آن مدارس وكساني كه در آن مساجد نماز نمىكنند نمىتوانند از آب آنجا وضو بگيرند مگر آنكه عادت جارى شده باشد كه هر كس برسد وضو بگيرد ومنعى هم نباشد كه در اين صورت چون كشف از عموم اذن مىكند جايز است وهم چنين است حال در مثل حوضهاى كاروانسراها ونحو انها ( مسألة 9 ) هر گاه نهرى يا قنوتى را شق كردند بدون رضاى مالكين آن وضو گرفتن از آب آن شق جايز نيست اگر چه مكان نشستن مباح يا مملوك باشد بلكه جايز نيست كه آب از آن شق بردارند ودر جاى ديگر وضو بگيرند واگر چه اخذ آب از أصل نهر يا قنوة جايز باشد ( مسألة 10 ) هر گاه شخصي مجراى نهرى را بدون اذن مالك آن تغيير داد بدون آنكه آب آن را غصب كند آيا اشخاصى كه غير غاصب هستند به همان نحو كه سابق استعمال مىكردند در وضو وشرب حالا هم مىتوانند مشكل است واگر چه بعيد نيست كه بتوانند اين حكم كه گفته شد در مجراى جديد است والا از بالاى نهر پيش از ورود در اين مجرى وهم چنين در ما بعد آن اشكالى ندارد ( مسألة 11 ) حوض مسجدى كه معلوم باشد كه وقف بر نماز كنندگان در آن مسجد است يا مشكوك الحال باشد وعادت جارى نشده باشد بر استعمال غير مصلين در آن اگر از آن وضو بگيرد به قصد نماز كردن در جاى ديگر جايز نيست واگر وضو بگيرد به قصد نماز در آنجا وبعد بنايش بر آن شود كه در جاى ديگر نماز بخواند يا آنكه عذرى پيدا كند در خواندن نماز در آنجا ظاهر آنست كه وضوى أو صحيح است چنانچه صحيح است هر گاه از روى غفلت يا به اعتقاد عدم اشتراط وضو گرفت وواجب نيست كه در همان مسجد نماز كند واگر چه أحوط است بلكه اين احتياط ترك نشود در صورت أول كه وضو به قصد نماز كردن در آنجا گرفته است ( مسألة 12 ) هر گاه حوضي آب وزمين وأطراف آن جميعا مباح باشد مگر آنكه در بعض أطراف آن آجر يا سنگ غصبى نصب كرده باشد وضو گرفتن از آن حوض مشكل است