با حركت به اين سو وحركت به آن سو متساوي است وهر دو طرف ، برايش امكان دارد . واين اختيار حيوان ، يعنى ميل واراده حيوان است كه از آزادى مسير ، استفاده كرده ويك سو را انتخاب مى كند . يك قدم بالاتر ، عالم فعاليت انسان را مورد مطالعه قرار مى دهيم . در اينجا آزادى را به حد اعلا كه ممكن است فرض شود ، مشاهده مى كنيم . حيوان هر چند در حركات مخصوص حيواني خويش ، آزاد است و ( طبيعت ) مسير معين وخط سير مشخصى براي حيوان تعيين نكرده . وميدان عمل وسيعى به حيوان داده است . حيوان با أنواع مختلف حركات ، نسبت متساوي دارد وفقط اراده واختيار خود حيوان است كه مسير را تعيين ومشخص مى كند ، ولى يك چيز هست وآن اينكه : اراده واختيار حيوان محدود به أطاعت از تمايلات وغرايز حيواني است وهر چه مورد تصويب وموافقت غرايز وتمايلات حيوان واقع شود ، اراده حيوان بي درنگ عمل مى كند . در وجود حيوان وانسان ، اراده بيشتر به قوه مجريه شبيه است واين قوه مجريه ، در وجود حيوان ، تابع فرمان بلا شرط ومستبدانه غرايز وتمايلات است . ودر حقيقت ، كشور در دست يك سلسله تمايلات وغرايز است وتحت هدايت ورهبرى آن تمايلات ونيروى اجراى قوه مجريه است كه مناسبات وروابط اين كشور با خارج ، رعايت مى شود ومبادلاتى صورت مى گيرد ودستگاه وجود حيوان اداره مى شود . در دستگاه وجود حيوان ، به صرف اينكه تصور مطلوبى كه موافق با يكى از تمايلات است ، پديد آمد وموافقت وى با يكى از غرايز وتمايلات روشن شد ، بي درنگ به حكم آن تمايل ، نيروى اراده درصدد اجرا بر مى آيد واجرا مى كند مگر آنكه يك مانع خارجي پيدا شود ومانع اجرا گردد . پس حيوان در عين اينكه در