دكتر محمد مهدي گرجيان

122

قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي )

اما آن عده از برادران أهل سنت ، كه منكر أصل بداء شده وبه شيعه به خاطر اعتقادش به بداء ، خرده گرفته اند ، آنها خيال كرده اند كه منظور شيعه از ( بداء ) اين است كه حقيقت كار بر خدا پنهان بوده سپس آشكار شده ، از اين رو تصميمش را عوض كرده است ! ! در صورتي كه چنين اعتقادي - چنان كه امام صادق ( عليه السلام ) فرمود - كفر است . ( عن أبي عبد الله - عليه السلام - قال من زعم أن الله عز وجل يبدو له في شئ لم يعلمه أمس فأبرئوا منه ) ( 1 ) . وبا علم واحاطه همه جانبه الهى سازگارى ندارد ، آنچه كه شيعه در مورد بداء معتقد است - چنان كه شيخ مفيد - عليه الرحمة - مى گويد - اين است كه : امر تازه اى از راه تغيير شرايط وأسباب از ناحية خداوند آشكار گردد ودر حقيقت مصلحت امر أول تا پيدايش امر دوم بوده چنان كه در مورد نسخ احكام گفته شده است ( 2 ) . براي اطلاع بيشتر از روايات ( باب بداء ) وگفته هاى بزرگان ، به مدارك ذيل رجوع شود ( 3 ) . * * *

--> ( 1 ) - تعليقه بر نهاية الحكمة ، تأليف أستاذ مصباح يزدى - دام عزه - ، ص 450 ، شماره 441 ( 2 ) - أوائل المقالات تأليف شيخ مفيد ( ره ) ، ص 24 - 26 ( 3 ) - أصول كافى ، ج 1 ، ص 146 - 149 وبحار الأنوار ، ج 4 ، ص 92 - 134 واسفار أربعة ، مرحوم ملاصدرا ، ج 6 ، ص 395 - 402 ومحاضرات في أصول الفقه ، تأليف مرحوم آيت الله خوئى ، ج 5 ، ص 333 ( چاپ دار الهادي ) .