دكتر محمد مهدي گرجيان

123

قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي )

8 - نقش عوامل معنوي در حوادث ، از ديدگاه قضاء وقدر جهان بيني مادي ، تنها به عوامل مادي وتأثيرات آنها وروابط على ومعلولي ميان آنها ، اكتفا مى كند . اما از نظر جهان بيني الهى كه واقعيت را در چهار چوب مادة وجسم وكيفيات وانفعالات جسماني محدود ومحصور نمى داند ، دنياي حوادث داراى تار وپودهايى بيشتر وپيچيده تر است ، عواملي كه در پديد آمدن حوادث ، شركت دارند بسى افزون تر مى باشند . مرحوم مطهرى در اين راستا مى فرمايد : ( از نظر مادي ، عوامل مؤثر در اجل وروزى وسلامت وسعادت وخوشبختى ، منحصرا مادي است . تنها عوامل مادي است كه اجل را نزديك يا دور مى كند ، روزى را توسعه مى دهد يا تنگ مى كند ، به تن سلامت مى دهد يا مى گيرد ، خوشبختى وسعادت را تأمين يا نابود مى كند ، اما از نظر جهان بيني الهى ، علل وعوامل ديگرى كه عوامل روحي ومعنوي ناميده مى شوند نيز ، همدوش عوامل مادي ، در كار اجل وروزى وسلامت وسعادت وأمثال اين أمور ، مؤثرند . از نظر جهان بيني الهى ، جهان يك واحد زنده وبا شعور است ، اعمال وافعال