أو نباشد ، يا از حوزه قانون عليت خارج بوده باشد ودر مقابل آن ، عرض اندام كند ، تصور ندارد . پس تغيير وتبديل سرنوشت به معناى قيام عاملي در نقطه مقابل قضاء وقدر يا در جهت مخالف قانون عليت ، محال وممتنع است . واما تغيير سرنوشت به معناى اينكه عاملي كه خود نيز از مظاهر قضاء وقدر الهى وحلقه اى از حلقات عليت است ، سبب تغيير وتبديل سرنوشتى بشود وبه عبارت ديگر : تغيير سرنوشت به موجب سرنوشت وتبديل قضاء وقدر به حكم قضاء وقدر ، هر چند شگفت ومشكل به نظر مى رسد اما حقيقت است . در مورد سرنوشت حتمي وغير حتمي ، تفسيرهاى گوناگونى كرده اند كه معروف ترين آنها عبارتند از : نظريه أول هر پديده اى كه علل وأسباب ويژه اى دارد ، چنانچه همه آنها در وقت مخصوص به خود ، وجود پيدا كند ، قضاء وقدر الهى نسبت به آن پديده در آن وقت ، حتمي وقطعي خواهد بود ، ولى اگر در آن وقت به خاطر آماده نبودن همه أسباب وعلل ويا پديد آمدن موانع ، پديد نيايد ، قضاء وقدر الهى نسبت به آن در آن وقت ، غير حتمي خواهد بود ، گرچه براي كسى كه از حقايق أمور ناآگاه است ، جلوه حقيقي داشته باشد . مثلا پزشكى ، شخصي را مورد معاينه قرار مى دهد ، از لحاظ توانائى جسمي وروحي ، عمر صد سأله را به أو نويد مى دهد ، چنين شخصي كه استعداد وآمادگى عمر صد سأله را دارد ، چنانچه تمام شرايط وأسباب وعوامل زندگى تا صد سال ، برايش فرآهم گردد وعوامل نابودى از أو دور شود ، برايش عمر صد سأله سرنوشت قطعي خواهد بود ، واگر نه با آن كه ظواهر امر ، چنين عمرى را اقتضاء مى كرده ،