از راه مهبل عمل كرد ( كولپوتومى خلفى ) و در صورتى كه در روزهاى اول پس از عمل خونروى شديد ياخونروى خفيف دائمى ايجاد گرديد وتامپونمان نيز مفيد نشد فورا بايد شكم را باز كرده ( لاپاراتومى ) عمل مناسب با وضعيت را ( بستن نقطه خونروى ، برداشتن ضمائم آسيب ديده ، برداشتن زهدان ) انجام داد . شكافتن بن بست پسين مهبل ( 1 ) - اسبابهاى لازم عبارتند از : چاقو ، يك جفت قيچى سركج بلند ، اسباب ويژه براى باز كردن مهبل ( 2 ) ، انبرك موزو ( 3 ) ، انبركهائى براى دخول قطعات گاز ( تامپون ) و بند - آوردن خون ، دو لوله لاستيكى ضخيم . طرز عمل : پس از بيهوش كردن بيمار و گذاردن او در وضع مامائى آبدان را بوسيله ميل تخليه نموده اسباب ويژهء باز كردن مهبل ( والو ) را در پائين قرار ميدهند و يك نفر كمك آن را نگاه مىدارد بدين ترتيب سطح پشتى مهبل به طرف پائين كشيده خواهد شد پس از آن بوسيله انبرك موزو لبه پشتى گلوى زهدان را گرفته با دست چپ به طرف بالا مىكشند در اين صورت بن بست پسين مهبل ( 4 ) كاملا نمايان مىگردد بعد بوسيله چاقو يا قيچى جدار پشتى مهبل را چند ميلى متر پائين تر از محل چسبيدن آن روى گلوى زهدان شكافى عرضى به طول 4 سانتيمتر ( دو سانتى متر در طرفين خط وسط ) ميدهند ( سطح پشتى زهدان نشانه و راهنماى خوبى در حين عمل است و هيچ وقت نبايد از آن دور شد ) . پس از آنكه بدين ترتيب تومر خونى بازشده لخته‌هاى خون شروع به خارج شدن نمود بوسيله دوانگشت يا انبركى شكاف را گشادتر كرده و به خروج مواد خونى كمك مىكنند و در آخر نيز با انگشت درون كيسه خونى را تفتيش نموده تمام موادى كه خارج نشده اند بيرون مىرانند ( در ضمن اين عمل ممكن است دست ديگر را روى شكم قرار داده و با فشارهاى مختصرى به تخليه لخته هاى خون كمك نمود ) بالاخره دو لوله لاستيكى را به شكل صليب يا به طور مايل نسبت به يكديگر در درون حفره قرارداده ، پس از بستن رگهاى كوچك درون حفره هماتوسل را از قطعات گاز پر كرده به اين ترتيب از خونرويهاى جديد جلوگيرى مىكنند و براى اينكه لوله هاى لاستيكى در جاى خود باقى بمانند درون مهبل را نيز از قطعات گاز پر مىكنند ( تامپونمان ) مواظبت هاى پس از عمل : اگر حفره هماتوسل را تامپونمان كرده اند پس از 24 ساعت بايستى آن را تخليه كرد ولى اگر حفره هماتوسل تامپونمان نشده پس از 48 ساعت لازمست قطعات گازى را كه در درون مهبل قرار داده اند برداشته با محلول نيم گرمى كه داراى مواد پلشت بر است آن را شستشو داده هر روز پانسمان نمود ( بايد مواظبت بود كه سوراخ حاصله قبل از بهم آمدن حفره اصلى بسته نگردد ) . اگر تومر خونى چركى شده باشد بايستى فورا آن را از راه مهبل ( اگر در درون مهبل برجستگى نمايان است ) يا شكم ( اگر برجستگى در طرف شكم است ) شكافته و به علاوه تزريق واكسن نمود در صورتى كه هماتوسل در يك نقطه

--> ( 1 ) Colpotomie posterieure ( 2 ) Valve ( 3 ) Pinee de Museux ( 4 ) sac posterieur - de - Cul