از اين روايت ، استفاده مىشود كه عطاياى الهى با آنكه جنبه تفضل دارد ، در عين حال روى حساب اعمال است ، يعنى تفضلات و عطاياى او ، تناسب با اعمال صالحه انسانها دارد ، و به اين ترتيب مىتوان « حسابا » را در آيه فوق به همان معنى معروف « محاسبه » تفسير كرد ، و جمع ميان اين معنى و معنى گذشته نيز مانعى ندارد ( دقت كنيد ) . سپس در آخرين آيه مورد بحث مىافزايد : « اين عطاياى بزرگ را همان كسى مىبخشد كه پروردگار آسمان و زمين است و آنچه ميان آن دو قرار دارد همان خداوند رحمان و بخشنده » ( * ( رَبِّ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَما بَيْنَهُمَا الرَّحْمنِ ) * ) . آرى آن كس كه مالك اين جهان با عظمت و مدبر و مربى آن است ، و رحمتش همه جا ، و همه كس را فرا گرفته ، همو بخشنده آن همه عطايا در قيامت به نيكان و پاكان است . در حقيقت ، آيه فوق اشاره اى به اين واقعيت است كه اگر خداوند چنين وعده هايى را به متقين مىدهد گوشه اى از آن را در اين دنيا ، به صورت رحمت عامش ، به اهل آسمانها و زمين نشان داده است . و در پايان آيه مىفرمايد : « و هيچكس حق ندارد بىاجازه او در پيشگاهش سخنى بگويد ، يا شفاعتى كند » ( * ( لا يَمْلِكُونَ مِنْه خِطاباً ) * ) . ضمير در « لا يملكون » ممكن است به همه اهل آسمانها و زمين بر گردد ، يا تمام متقين و طاغيان كه در عرصه محشر براى حساب و جزاء جمع مىشوند ، و در هر حال اشاره به اين است كه هيچكس را در آن روز حق اعتراض و چون و چرا نيست ، زيرا آن قدر حساب الهى دقيق و عادلانه است كه جايى براى « چون و چرا » باقى نمىماند .