و اما هنگامى كه براى امتحان روزى را بر او تنگ بگيرد ، مايوس مىشود و مىگويد : پروردگارم مرا خوار كرده « ! ( * ( وَأَمَّا إِذا مَا ابْتَلاه فَقَدَرَ عَلَيْه رِزْقَه فَيَقُولُ رَبِّي أَهانَنِ ) * ) . ياس سر تا پاى او را فرا مىگيرد ، و از پروردگارش مىرنجد و ناخشنود مىشود ، غافل از اينكه اينها همه وسائل آزمايش و امتحان او است ، امتحانى كه رمز پرورش و تكامل انسان ، و به دنبال آن سبب استحقاق ثواب ، و در صورت مخالفت مايه استحقاق عذاب است . اين دو آيه هشدار مىدهد كه نه اقبال نعمت دليل بر تقرب به خدا است ، و نه ادبار نعمت دليل بر دورى از حق ، اينها مواد مختلف امتحانى است كه خداوند طبق حكمتش هر گروهى را به چيزى آزمايش مىكند ، اين انسانهاى كمظرفيتند كه گاه مغرور ، و گاه مايوس مىشوند . در آيه 51 « فصلت » نيز آمده است : وَإِذا أَنْعَمْنا عَلَى الإِنْسانِ أَعْرَضَ وَنَأى بِجانِبِه وَإِذا مَسَّه الشَّرُّ فَذُو دُعاءٍ عَرِيضٍ : « هنگامى كه نعمتى به انسان مىدهيم روى مىگرداند و با تكبر از حق دور مىشود ، اما هنگامى كه مختصر ناراحتى به او برسد پيوسته دعا مىكند و بيتابى مىنمايد » . و در آيه 9 سوره « هود » آمده است : وَلَئِنْ أَذَقْنَا الإِنْسانَ مِنَّا رَحْمَةً ثُمَّ نَزَعْناها مِنْه إِنَّه لَيَؤُسٌ كَفُورٌ : « هر گاه ما به انسان رحمتى بچشانيم سپس از او بگيريم نوميد و ناسپاس مىشود » . اين دو آيه علاوه بر اينكه مساله آزمايش الهى را از طرق مختلف گوشزد مىكند اين نتيجه را نيز مىبخشد كه هرگز نبايد برخوردار شدن از نعمتها ، و يا محروميت از آن را دليل بر شخصيت و مقام در پيشگاه خداوند ، و يا دورى از ساحت مقدس او بدانيم ، بلكه معيار هميشه و همه جا ايمان و تقوى است .