الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
452
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
« عماد » به معنى « ستون » و جمع آن « عمد » ( بر وزن شتر ) . بنا بر تفسير اول اشاره به اندام نيرومند و پيكرهاى ستون مانند قوم عاد است ، و بنا بر تفسير دوم اشاره به ساختمانهاى با عظمت و كاخهاى رفيع و ستونهاى عظيمى است كه در اين كاخها به كار رفته بود ، و در هر دو صورت اشاره اى است به قدرت و قوت قوم عاد ( 1 ) . ولى تفسير دوم ( يعنى ستونهاى عظيم كاخهاى آنها ) مناسبتر است . و لذا در آيه بعد مىافزايد : « همان شهر و ديارى كه مانند آن در بلاد آفريده نشده بود » ( * ( الَّتِي لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي الْبِلادِ ) * ) . اين تعبير نشان مىدهد كه منظور از « ارم » همان شهر است ، نه قبيله و طايفه . و شايد به همين دليل است كه بعضى از مفسران بزرگ همين تفسير را پذيرفتهاند و ما نيز آن را ترجيح داديم ( 2 ) . بعضى از مفسران داستان مفصلى از كشف شدن شهر زيبا و پرشكوه « ارم » در بيابانهاى جزيرة العرب ، و صحارى عدن ، نقل كردهاند كه از ساختمان با عظمت و زينت آلات فوق العاده عجيب و بىنظير آن سخن مىگويد ولى داستان مزبور به افسانه يا خواب شبيه تر است تا به يك واقعيت ! اما به هر حال جاى ترديد نيست كه قوم « عاد » و شهرهاى آنان از نيرومندترين قبائل ، و پيشرفته ترين بلاد بود ، و همانگونه كه قرآن اشاره مىكند همانند آن در بلاد پيدا نمىشد . داستانهاى زيادى نيز از « بهشت شداد » كه فرزند « عاد » بوده در افواه ،
--> ( 1 ) بنا بر تفسير اول مؤنث بودن « ذات » به خاطر طايفه و قبيله است كه مؤنث لفظى است . ( 2 ) « ارم » ما لا ينصرف است و لذا در حالت جر منصوب شده است .