الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
451
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
داشتند ، و قرآن از آنها تعبير به « عاداً الأُولى » كرده است ( نجم - 50 ) . آنها احتمالا قبل از تاريخ زندگى مىكردهاند . قبيله دوم كه در دوران تاريخ بشر ، و احتمالا حدود هفتصد سال قبل از ميلاد مسيح ع وجود داشتند ، و به نام « عاد » مشهورند در سرزمين « احقاف » يا « يمن » زندگى مىكردند . قامتهايى بلند و اندامى نيرومند داشتند ، و به همين دليل جنگجويانى زبده محسوب مىشدند . به علاوه از نظر تمدن ظاهرى نيز پيشرفته بودند ، شهرهايى آباد و زمينهاى خرم و سرسبز ، و كاخهاى عظيم و باغهاى پر طراوت داشتند . بعضى مىگويند « عاد » نام جد اين قبيله است ، و قبيله را معمولا بنام جد آن قبيله مىخواندند . سپس مىافزايد : « همان شهر ارم پرشكوه و عظيم » ( * ( إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ ) * ) . در اينكه « ارم » نام « شخص » يا « قبيله » است ، يا محل و شهرى است ؟ در ميان مفسران گفتگو است . « زمخشرى » در « كشاف » از بعضى نقل مىكند كه « عاد » فرزند « عوص » و او فرزند « ارم » و او فرزند « سام » فرزند « نوح » است ، و از آنجا كه نام جد قبيله بر آن قبيله اطلاق مىشده به قبيله عاد نيز « ارم » مىگفتند . بعضى نيز معتقدند كه « ارم » همان « عاد اولى » است ، و عاد قبيله دوم است در حالى كه بعضى ديگر معتقدند « ارم » نام شهر و سرزمين آنها است ( 1 ) . ولى مناسب با آيه بعد اين است كه « ارم » نام شهر بىنظير آنها باشد .
--> ( 1 ) « تفسير كشاف » جلد 4 صفحه 747 همين مضمون را « قرطبى » نيز در تفسيرش آورده همچنين در تفاسير ديگرى .