الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
431
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
دقت و اهميت است ، و براى انسانهاى بيدار نشانههاى زنده اى است از قدرت پروردگار . سپس به زمين مىپردازد ، و مىگويد : « آيا به زمين نگاه نمىكنند چگونه مسطح شده » ؟ ! ( * ( وَإِلَى الأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ ) * ) . چگونه بارانهاى مداوم كوهها را شسته ، و ذرات خاك را به وجود آورده ، سپس در گودالها پهن كرده و زمينهاى صافى كه هم آماده كشاورزى است و هم قابل هر گونه ساختمان ، در اختيار انسان قرار داده است ؟ اگر به راستى كره زمين تماما كوه و دره بود زندگى كردن بر آن چقدر مشكل و طاقتفرسا بود ؟ چه كسى آن را پيش از تولد ما مسطح و قابل استفاده ساخت ؟ اينها همه امورى است كه قرآن ما را به انديشه كردن در آن دعوت مىكند . در اينجا اين سؤال مطرح است كه چه ارتباط و پيوندى ميان اين امور چهارگانه وجود دارد : شتر ، آسمان ، كوهها و زمين ؟ فخر رازى در تفسير خود مىگويد : « اين به خاطر آن است كه قرآن به لغت عرب نازل شده ، و آنها غالبا اقدام به مسافرت مىكردند چون بلادشان خالى از زراعت و فرآوردههاى كشاورزى بود ، از طرفى بيشتر سفرهاى آنها با شتر صورت مىگرفت ، و هنگامى كه در اين بيابانهاى هولناك و دور از اجتماع سفر مىكردند انديشه و فكر در آنان زنده مىشد ، كسى نبود كه با آنها سخن گويد ، و چيزى نبود كه چشم و گوش آنها را به خود مشغول دارد ، در اين حال هنگامى كه فكر مىكردند قبل از هر چيز چشمشان به شترى مىافتاد كه بر آن سوار بودند ، منظره عجيب آن را مىديدند و در فكر فرو مىرفتند ، و هنگامى كه نگاه بالاى سرشان مىكردند چيزى جز آسمان مشاهده نمىنمودند ، و هنگامى كه به چپ و راست خود نظر مىافكندند ، جز كوهها چيزى مشاهده نمىشد ، و هنگامى كه