بود ، و در آيات مورد بحث به نجات اهل ايمان و عوامل اين نجات اشاره مىكند ، نخست مىفرمايد « مسلما رستگار مىشود كسى كه خود را تزكيه كند » ( * ( قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى ) * ) . « و نام پروردگارش را به ياد آورد و به دنبال آن نماز بخواند » ( * ( وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّه فَصَلَّى ) * ) . به اين ترتيب عامل فلاح و رستگارى و پيروزى و نجات را سه چيز مىشمرد : « تزكيه » و « ذكر نام خداوند » و سپس « بجا آوردن نماز » . در اينكه منظور از « تزكيه » چيست تفسيرهاى گوناگونى ذكر كرده‌اند : نخست اينكه منظور پاكسازى روح از شرك است ، به قرينه آيات قبل ، و نيز به قرينه اينكه مهمترين پاكسازى همان پاكسازى از شرك است . ديگر اينكه منظور پاكسازى دل از رذائل اخلاقى و انجام اعمال صالح است ، به قرينه آيات فلاح در قرآن مجيد از جمله آيات آغاز سوره مؤمنون كه فلاح را در گرو اعمال صالح مىشمرد ، و به قرينه آيه 9 سوره شمس كه بعد از ذكر مساله تقوى و فجور مىفرمايد : قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها : « رستگار شد كسى كه نفس خود را از فجور و اعمال زشت پاك كرد و به زينت تقوى بياراست » . ديگر اينكه منظور « زكات فطره » در روز عيد فطر است كه نخست بايد زكات را پرداخت و بعد نماز عيد را بجا آورد ، چنان كه در روايات متعددى از امام صادق ع اين معنى نقل شده است ( 1 ) . همين معنى در منابع اهل سنت از امير مؤمنان على ع روايت شده ( 2 ) .

--> ( 1 ) « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 556 حديث 19 و 20 . ( 2 ) « روح المعانى » جلد 30 صفحه 110 - « تفسير كشاف » جلد 4 صفحه 740 .