الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
386
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
به سوى پستان مادر مىكشاند ، و اين آمادگى و جاذبه دو جانبه در مسير هدف ، در همه موجودات ديده مىشود . خلاصه اينكه : دقت در ساختمان هر موجود و مسيرى را كه در طول عمر خود طى مىكند ، به وضوح اين حقيقت را نشان مىدهد كه برنامه ريزى دقيقى دارد ، و دست هدايت نيرومندى پشت سر آن است ، و آن براى اجراى اين برنامهها كمك مىكند ، و اين نشانه ديگرى از ربوبيت پروردگار است . البته در مورد انسان غير از برنامه هدايت تكوينى ، نوع هدايت ديگرى وجود دارد كه از طريق وحى و ارسال انبياء صورت مىگيرد ، و هدايت تشريعى نام دارد ، و جالب اينكه هدايت تشريعى انسان نيز در تمام زمينهها مكمل هدايت تكوينى او است . نظير اين معنى در آيه 50 طه نيز آمده است ، آنجا كه موسى ع در مقابل اين سؤال فرعون كه مىگويد : پروردگار شما كيست « ؟ فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى ؟ جواب مىدهد : رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَه ثُمَّ هَدى : « پروردگار ما كسى است كه به هر موجودى آنچه را لازمه آفرينش او بود داد ، سپس رهبريش كرد » . مفهوم اين سخن در زمان موسى بن عمران يا نزول قرآن گرچه اجمالا معلوم بود ، ولى امروز با پيشرفت علوم و دانش بشرى در زمينه شناخت انواع موجودات ، مخصوصا جانداران و گياهان ، از هر زمان آشكارتر شده است ، و هزاران هزار كتاب در زمينه اين « تقدير » و « هدايت تكوينى » نوشته شده ، و در عين حال اعتراف مىكنند ، آنچه هنوز ناگفته مانده به مراتب بيشتر است .