الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

387

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

در مرحله بعد اشاره به گياهان و مخصوصا مواد غذايى چهار پايان كرده ، مىافزايد : « آن كسى كه چراگاه را به وجود آورد و از دل زمين بيرون فرستاد » ( * ( وَالَّذِي أَخْرَجَ الْمَرْعى ) * ) . تعبير به « اخرج » از ماده « اخراج » اشاره به اين است كه گويى همه اينها در دل زمين وجود داشته ، و خداوند آنها را بيرون فرستاده ، بديهى است تغذيه حيوانات مقدمه اى است براى تغذيه انسان ، و فايده آن سرانجام به انسانها باز مىگردد . و بعد مىافزايد : « سپس خداوند آن را خشك و سياه قرار داد » ( * ( فَجَعَلَه غُثاءً أَحْوى ) * ) . « غثاء » در اصل به معنى گياهان خشكى است كه روى سيلاب قرار مىگيرد ، همچنين به كفهايى كه روى ديگ در حال جوشيدن پيدا مىشود « غثاء » مىگويند ، و اين تعبير به عنوان كنايه از هر چيزى كه ضايع مىشود و بيهوده از دست مىرود استعمال مىشود ، و در آيه مورد بحث به معنى گياهان خشكيده و در هم ريخته است . « احوى » از ماده « حوه » ( بر وزن قوه ) به معنى رنگ سبز سير و گاه به معنى رنگ سياه آمده است . و هر دو به يك معنى باز مىگردد ، چرا كه رنگ سبز سير همواره متمايل به سياهى است ، و اين تعبير به خاطر آن است كه گياهان خشك هنگامى كه روى هم متراكم مىشوند تدريجا ميل به سياهى پيدا مىكنند . انتخاب اين تعبير با اينكه در مقام بيان نعمتهاى الهى است ممكن است به يكى از سه علت بوده باشد :