لذا در حديثى آمده است كه از پيغمبر اكرم ص تفسير اين آيه را خواستند فرمود : « منظور كواكب و ستارگان است » ( 1 ) . سپس مىافزايد : « و سوگند به آن روز موعود » ( روز رستاخيز ) ( * ( وَالْيَوْمِ الْمَوْعُودِ ) * ) . همان روزى كه تمام انبيا و پيامبران الهى آن را وعده داده‌اند و صدها آيه قرآن مجيد از آن خبر مىدهد ، همان روزى كه ميعاد و وعده گاه همه اولين و آخرين است و روزى است كه بايد حساب همگان تصفيه شود . و در سومين و چهارمين سوگند مىفرمايد : « و قسم به شاهد و مشهود » ( * ( وَشاهِدٍ وَمَشْهُودٍ ) * ) . در اينكه منظور از « شاهد » و « مشهود » چيست ؟ تفسيرهاى بسيار فراوانى ذكر كرده‌اند كه بالغ بر سى تفسير مىشود ، و مهمترين آنها تفسيرهاى زير است : 1 - « شاهد » شخص پيغمبر اكرم ص است چنان كه قرآن مىگويد : يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذِيراً : « اى پيغمبر ما تو را شاهد و بشارت دهنده و بيم دهنده فرستاديم » ( احزاب 45 ) . و « مشهود » همان روز قيامت است ، چنان كه قرآن مىگويد ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَه النَّاسُ وَذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ : « روز قيامت روزى است كه همه مردم در آن جمع مىشوند ، و روزى است كاملا » مشهود « و آشكار ( هود 103 ) . 2 - شاهد گواهان عمل انسانند ، مانند اعضاى پيكر او چنان كه در آيه 24

--> ( 1 ) در المنثور جلد 6 صفحه 331 .